اسرار جدید درباره رقص زنبورهای عسل

اسرار جدید درباره رقص زنبورهای عسل

پژوهش ها درباره پدیده شگفت انگیز رقص زنبور عسل از حدود 150 سال پیش شروع شده است که در این مقاله به بررسی همه پژوهش ها و نیز اسرار جدید درباره رقص زنبورهای عسل و یافته های دانشمندان درباره این پدید جالب پرداخته ایم.

در این مقاله فیلم ها و عکس های منحصر بفردی درباره رقص زنبور عسل گردآورده ایم که قطعا خالی از لطف نیست و به اطلاعات شما خواهد افزود.

ابتدا نگاهی خواهیم انداخت به نحوه فعالیت زنبورها و چگونگی جمع آوری شهد در طبیعت.

نحوه جمع آوری شهد توسط زنبورهای کارگر

زنبورهای عسل موجوداتی خودسر نیستند بلکه آنها اجتماعی را تشکیل می دهند که تمام فعالیت شان بر اساس یک نظم استوار است و اغلب این فعالیت ها برپایه ارتباط فرمونی شکل می گیرد.

زنبورهای کارگر معمولا صبح ها درکندو جمع می شوند و گروهی از آنها که زنبور پیشاهنگ نامیده می شوند قبل از بقیه کار مخصوص خود یعنی شناسایی را آغاز می کنند. و ابتدا یکی از آنها در جستجوی شهد و گرده گل از کندو خارج می شود و سپس زنبور دیگری بعد از او خارج می شود الی آخر .

این نوع تقسیم کار فلسفه محکمی دارد. حشرات برای شناسایی منبع شهد و غذا معمولا گروهی پرواز نمی کنند و استهلاک این کار را در نظر می گیرند. پرواز فعالیتی است که بیشترین انرژِی را از زنبورها می گیرد و مستلزم صرف غذای بیشتری است.

زنبورها برای جلوگیری از فرسودگی جسمی و نیز صرفه جویی در مصرف عسل عده ای خاص از کارگرها را برای شناسایی مامور می کنند که زنبور پیشاهنگ نامیده می شوند و بقیه تا ارائه اطلاعات شناسایی توسط این دسته در کندو منتظر می مانند.

نکته جالب اینکه در روز اول کوچ زنبورها از یک منطقه به یک منطقه جدید ، این مسئله برای زنبورداران کاملا مشهود است.

زنبوردار از روز دوم قضاوت می کند که آیا زنبورها با دست پر به کندو می آیند یا خیر؟ چون در روز اول زنبورهای پیشاهنگ به شناسایی می روند و بعد از ارائه اطلاعات به کندو در روز دوم عملیات جمع آوری شهد یا گرده به طوری جدی شروع می شود.

زنبور پیشاهنگ وقتی به کندو بر میگردد ابتدا شهد همراه خود را به دیگر کارگران می دهد و سپس رقصی در میانه میدان آغاز می کند.

با حرکات خود دایره هایی کوچک و بزرگ رسم می کند و در حدود 20 ثانیه تا یک دقیقه به چپ و راست و بالا و پایین حرکت رقص را انجام میدهد. یک فرد مبتدی هم می تواند این رقص زنبور را ببیند و تشخیص دهد.

رقص زنبور عسل

رقص زنبور عسل ( Apis mellifera)  یک رفتار بسیار پیچیده، ظریف و منحصر به فرد است که برای برقراری ارتباط و ارائه اطلاعات لازم درباره منابع غذایی بین اعضای کلنی نشان داده می شود.

از مدت ها پیش تاکنون درباره رقص زنبور عسل تحقیق شده است. ابتدا تصور بر این بود که رقص زنبور نشانه بروز شادی در زنبور است اما بعدها محققی به نام اسپیتزنر در سال 1788 اینگونه گفت که رقص زنبورها نه برای شادی بلکه یک راه ارتباطی میان آنهاست.

در ابتدای قرن بیستم محقق اتریشی کارل ریتر فون فریش این نظریه را تکامل بخشید و بیان کرد که نوعی از زنبورها که پیشاهنگ نامیده می شوند وقتی شهد پیدا کنند با حرکات دایره ای رقص به زنبورها گرا می دهند که در این نزدیکی منبعی سرشار از غذا پیدا کرده اند.

در سال 1923 فون فریش دریافت که زنبورها می توانند با کمک نوعی رقص چیزهای زیادی را به یکدیگر بگویند. برای این کشف و همچنین به دلیل تحقیقات مفید دیگری که درباره زنبورها انجام داد این دانشمند جایزه نوبل را دریافت کرد.

او بعدها در سال 1946 این نظریه خود را کامل تر کرد و اظهار کرد که رقص دایره ای زنبور دقیقا به نوع منبع غذا اشاره نمی کند و نشان نمی دهد که دقیقاً چه چیزی مانند گرده یا شهد در منطقه قرار دارد، بلکه نشان می دهد که منبع غذا چقدر از کندو فاصله دارد و منبع غذا در کدام جهت قرار دارد.

این نظریه نیز بعدها توسط گروهی از محققان کامل تر شد و به این نتیجه رسیدند که زنبور پیشاهنگ با کمک رقص نه تنها زنبورها را از کیفیت غذا، و محل شهد آگاه می کند، بلکه مکان و مختصات دقیق آن را نیز به اطلاع زنبورها می رساند.

نمونه ای از رقص زنبور عسل

انواع رقص زنبور عسل

همچنین مشخص شد که ظرافت های حرکتی موجود در رقص زنبورها از آنچه قبلا تصور می شد متنوع تر است و حالت های مختلف این رقص را کشف کردند:

1- رقص داسی شکل مثل حرف C

2- حرکت زیگزاگ

3-رقص لرزان و تکان دادن بدن

4- رقص دایره ای

5- رقص هشت 8

امروزه این اطلاعات کامل تر شد حتی می توان دلیل برخی از حرکات رقص زنبورها را رمزگشایی کرد.

به عنوان مثال، رقص دایره ای به این معنی است که فاصله منبع غذا تا کندو 100 متر بیشتر نیست و علامت “8” به معنی وجود فاصله بسیار بیشتری بین کندو و غذاست.

و یا اگر زنبور پیشاهنگ تند و پرانرژی می رقصد نشان دهنده این است که او خوشحال می شود و به بقیه اطلاع می دهد که شهد زیادی در این نزدیکی جریان دارد ؛ و اگر آهسته و کند برقصد به این معنی است که ای رفقای عزیز شما باید برای یافتن شهد به فاصله دورتری پرواز کنید.

زنبور پیشاهنگ با حرکات رقص نه تنها مسافت بلکه جهت دقیق غذا را هم به زنبورها نشان می دهد. شاخص زنبورها برای جهت یابی پرتوهای فرابنفش خورشید است که زنبورها حتی اگر آسمان ابری باشد، آن را تشخیص می دهند.

زنبور پیشاهنگ مسیر پرواز را با جهت رقص تنظیم می کند، یعنی اگر هنگام رقصیدن زنبور پیشاهنگ تمایل به بالا رفتن دارد، نشان دهنده آن است که زنبورها باید برای رسیدن به شهد و گرده به سمت خورشید پرواز کنند، و اگر زنبور رقاص به سمت پایین آمد، به معنای برعکس آن است و به این معناست که به غرب یا چپ و راست خورشید حرکت کنند.

قضیه به این سادگی نیست و تمام ابعاد این اطلاع رسانی به حرکات ظاهری رقص که ما می بینیم ختم نمی شود بلکه در طول رقص، زنبور پیشاهنگ سیگنال امواج فراصوت را به زنبورها منتقل می کند که تاکنون رمزگشایی از آن برای محققان ممکن نشده است و نیاز به انجام تحقیقات گسترده تر دارد.

زنبورها می توانند شهد گیاهان را از فاصله یک کیلومتری بو کنند و زنبورهای کارگر زمانی که رقص زنبور پیشاهنگ را مشاهده می کنند، بوی شهد و گرده را نیز از او دریافت می کنند و بر این اساس، بدون تردید منبع غذایی مورد نیاز خود را با توجه به نشانه های موجود پیدا می کنند.

زنبورها رقص دیگری هم دارند که به آن تکان دادن می گویند کوتاه و لرزان و با حرکاتی ریز.

تفسیر تصویری رقص زنبور

1- رقص مستقیم زنبور به سمت بالا نشان دهنده آن است که منبع غذا در جهت خورشید قرار دارد. (جهت بالا و پایین و چپ و راست براساس دریچه ورودی کندو محاسبه می شود.)

2- اگر زنبور با زاویه 60 درجه به سمت چپ و به بالا حرکت کند، مکان شهد 60 درجه به سمت چپ خورشید است.

3- اگر حرکت زنبور ۱۲۰ درجه به سمت راست و بالا باشد منبع غذا 120 درجه سمت راست خورشید است.

نکته مهم: در تاریکی کندو زنبورهای دیگر از روی صداهای خاصی که زنبور رقصنده ایجاد می کند جهت رقص وی را تشحیص می دهند.

7 راز درباره رقص زنبورهای عسل

به تصویر فوق دقت کنید.

1- در مرحله اول زنبور رقاص در حالیکه بدن خود را رقصان به چپ و راست حرکت می دهد به سمت جلو حرکت می کند. (رقص تکان دادن)

2- در مرحله دوم زنبور رقاص می ایستد و به چپ یا راست چرخش می کند و به صورت نیم دایره دوباره از نقطه شروع حرکت خود را تکرار می کند.

3- در مرحله سوم دوباره حرکت قبلی را تکرار می کند و اگر به چپ رفته بود حالا به راست نیم دایره می زند.

4- مدت زمان اجرای این سه گام طول سفر و کیفیت غذا را نشان می دهد. یعنی به طور مثال یک ثانیه از کل رقص شامل تکان دادن دم و وزوز بال، حدود 1 کیلومتر پرواز تا منبع غذا را نشان می دهد.

5- جهت حرکت زنبور اگر به بالا باشد به معنی جهت خورشید است ولی اگر زنبور رقصنده 40 درجه به سمت راست عمودی حرکت کند، پیام او به سایر اعضای کلنی این است که مکان منبع غذا 40 درجه به سمت راست خورشید است.

6- زنبور عسل باهوش حتی می تواند میزان باد را نیز اعلام کند. باد مخالف و قوی باعث می‌شود که زنبور به گونه‌ای برقصد که انگار غذا دورتر است، بنابراین نشان می‌دهد که انرژی بیشتری برای رسیدن به این منبع غذایی لازم است.

7- مسن ترین و باتجربه ترین زنبورها وظیفه پیشاهنگی را برعهده می گیرند تا تمام تجربیات خود را به زنبورهای جوان تر انتقال دهند و این رازی دیگر از نظم و سازمان بی نظیر زنبورهاست.

رقص تکان دادن زنبور

زنبور در حال دویدن یک نیم دایره را شکل می دهد، سپس به محلی که رقص را شروع کرده باز می گردد، دوباره یک نیم دایره در جهت دیگر می سازد و دوباره مستقیم می دود، در حالی که شکم خود را به چپ و راست تکان می دهد.

این نوع رقص بیشترین و معروفترین رقص زنبور عسل است که معانی کامل تری دارد.

دویدن در امتداد مسیرهای نیم دایره ای به سمت راست و چپ، یا دویدن های کمانی، متناوب با خطوط مستقیم همراه با تکان دادن شکم. از خصوصیات این رقص است.

با آغاز رقص ها بسیاری از زنبورها سعی می کنند آن را تکرار کنند و زنبور رقصنده را با آنتن های خود لمس می کنند و سپس به دنبال آن از کندو به بیرون پرواز می کنند.

عکس العمل زنبورهای کارگر با دیدن رقص

زنبورهای کارگر با کمک بوی شهدی که از زنبور رقصنده استشمام کرده اند و براساس مختصاتی که رقص به صورت رمزگذاری شده با سیگنال های مغزی در اختیار آنها قرار داده است، به سمت محل شهد حرکت می کنند.

نکته قابل توجه اینجاست که با بازگشت زنبورهای کارگر به کندو با شهد، آنها نیز به نوبه خود دقیقاً همان کاری را انجام می دهند که زنبورهای پیشاهنگ قبل از آنها انجام دادند. زنبورهای دیگر در حال حاضر آنها را تماشا می کنند. این روند به شکل دومینو وار تکرار می شود.

به عنوان مثال اگر یک مرباخوری عسل را در حیاط قرار دهید، ابتدا مدتی می گذرد و خبری از زنبورها نیست پس از مدتی دو سه تا زنبور پیدایشان می شود، سپس 10 زنبور، و بعدش 100 و 150 زنبور می آیند که اغلب این زنبورها از یک کندو هستند.

اگر زنبوری شهد پیدا نکند سرشکسته به کندو بر می گردد و خبری از رقص و پایکوبی نیست.

توجه داشته باشید که زنبور پیشاهنگ با توجه به نوع غذایی که پیدا کرده است، رفتار متفاوتی دارد. اگر شهد مانند آب شکر بی بو باشد، زنبور عسل در حین رقص از غده بو که روی شکمش قرار دارد استفاده می کند.

دانشمندان اینگونه می گویند که حرکت مستقیم زنبور در امتداد لانه‌های عسل در طول رقص نشان دهنده جهت پرواز به سمت منبع شهد است و جهت حرکت مستقیم با موقعیت خورشید ارتباط نزدیکی دارد.

اگر جهت منطقه شهد به سمت خورشید باشد زنبور عسل به بالا حرکت رقص را انجام می دهد. اگر جهت شهد به سمت راست یا چپ با زاویه ای از خورشید باشد در این صورت اجرای رقص دقیقاً در همان زاویه و در همان جهت انجام می شود.

اهمیت رقص دایره ای زنبور عسل

اگر فاصله منبع شهد از کندو زیاد نباشد، رقص دایره ای اجرا می شود، و هرچه شهد دورتر باشد، رقص دایره ای بیشتر شبیه تکان دادن به نظر می رسد. اگر غذا در فاصله 100 متری کندو باشد، رقص فقط به صورت تکان دادن انجام می شود.

هرچه غذا دورتر باشد، دویدن مستقیم ئر طول رقص دایره ای طولانی تر و طولانی تر است.

با توجه به نژاد زنبورها، مراحل رقص ممکن است کمی متفاوت باشد. به عنوان مثال زنبور عسل ایتالیایی مختصات منبع شهد را با دقت 7 متری و زنبورهای هندی تا 2 متر نشان می دهند.

برخی تحقیقات به وضوح ثابت کرده است که ریتم رقص به میزان فاصله تا شهد بستگی دارد و با بررسی مدت رقص و نیز شمارش چرخش زنبور، می توان به دقت تعیین کرد که زنبور رقاص شهد را از کدام مکان آورده است.

رقص زنبورها در زمان بچه دهی

رقص زنبورها در زمان بچه دهی و ترک کندو نیز کاربرد دارد.

هنگام بچه دادن فورا پس از خروج دسته از لانه مادری، آنها در جایی نزدیک و اغلب روی یک شاخه جمع می شوند و دور ملکه یک توپ بزرگ را تشکیل می دهند. پیشاهنگان در جستجوی یک لانه جدید از دسته جدا می شوند و سپس به گروه برمی گردند و رقص شروع می شود.

اینبار با کمک رقص مختصات محل یک لانه جدید را نشان می دهند. اما از آنجایی که تعداد زیادی از زنبورهای پیشاهنگ به بیرون پرواز کردند احتمالا لانه های زیادی هم پیدا کردند که پس از بررسی بین خودشان بهترین گزینه را انتخاب می کنند و این انتخاب نه از روی سخنرانی و رأی گیری بلکه صرفا با بررسی ویژگی های رقص انجام می شود.

یعنی زنبورها بهترین مختصات و بهتری گزینه را از روی سیگنال رقص پیشاهنگان تشخیص می دهند. به نحوی که هرچه مکان بهتری برای اسکان گروه انتخاب شود، رقص پیشاهنگان شدیدتر می شود.

سپس زنبورها به اتفاق آرا از شاخه جدا می شوند و به خانه جدید پرواز می کنند.

نتیجه یک تحقیق علمی درباره رقص زنبور عسل

در یک تحقیق با استفاده از یک غذاخوری، مثل آب شکر رقص زنبورهای عسل مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.

سپس ژن های هدف در مغز زنبور عسل در هنگام رقص بررسی شد.

نتایج نشان داد که سیگنال ها در مغز رقصنده‌ها و زنبورهای غیر رقصنده تفاوت‌های معنی‌داری را نشان می‌دهند.

در این تحقیق با توجه به فاصله منبع غذایی از کندو، رقص به دو نوع رقص دور و رقص تکان دادن تقسیم می شود.

رقص دایره ای معمولاً برای نشان دادن منبع مواد غذایی با فاصله حدود 50 متر از کندو توسط زنبورها نشان داده می شود. واما هنگامی فاصله شهد یا غذا بیشتر از 100 متر باشد زنبور رقصنده از مدل تکان دادن استفاده می کند که در این حالت نه تنها اطلاعات مربوط به فاصله و جهت منبع غذا را نشان می دهد، بلکه بو و و ویژگی های کیفی غذا را نیز ارائه می دهد .

جالب است که هرچه منبع غذایی کیفیت بهتری داشته باشد ریتم رقص تندتر و شدیدتر است.

در فرایند اطلاع رسانی مواد شیمیایی مغز زنبور نقش پیام رسان را ایفا می کند یعنی رقص به فرمون تبدیل می شود و یا به عبارت دیگر سیگنال های فیزیکی به سیگنال های شیمیایی تبدیل می شوند و در نتیجه منجر به نشان دادن رقص می شوند .

گزارش شده است که انتقال دهنده های عصبی در تعدیل الگوهای رفتاری متعدد در زنبورهای عسل، مانند جفت گیری، جستجوی غذا و رفتار رقص شرکت دارند.

طبق بررسی هایی که در طول سالهای متمادی توسط محققان مختلف انجام گرفت نشان می دهد که اکتوپامین مغز زنبور در هنگام رقص ارزش غذایی شهد را توسط زنبورهای رقاص نشان می دهد.

بنابراین، اکتوپامین در این حالت به عنوان یک پیام رسان عمل می کند ونیز یافته ها نشان داد که انتقال دهنده های عصبی در سیگنال دهی در ارتباطات رقص نقش دارند.

رقص زنبورهای عسل، به ویژه رقص تکان دادن، در حشرات منحصر به فرد است.

روش کار

محققان از دانشگاه کشاورزی و جنگلداری فوجیان چین تعداد دوقاب زنبور فشرده در حدود 4000 زنبور با یک ملکه جفت خورده را انتخاب کردند و در یک منطقه کاملا قرنطینه قرار دادند که کلنی دیگری حضور نداشت. این تحقیق از ساعت 9 صبح تا 1 بعد از ظهر در نوامبر 2020 انجام شد. آنها 40 زنبور را علامت گذاری کردند.

یک ظرف شربت خوری با آب شکر 1.5 مولار در فاصله 200 متری قرار گرفت و نتایج ثبت شد.

در مرحله بعد آنها از محلول آب شکر با غلظت 0.5 مولار استفاده کردند. و هر بار این فاصله را کم و زیاد کردند.

اسرار جدید درباره رقص زنبورهای عسل

این محققان با طی مراحل فراوان که از حوصله این نوشته خارج است در نهایت اینگونه نتیجه گرفتند که زنبورهای عسل پس از کشف آب شکر 1.5 مولار شروع به رقص به روش تکان دادن کردند و سرعت و ریتم رقص آن ها بالا بود که این رفتار نشان دهنده آن است که زنبورها اطلاعاتی از یک شهد غنی و باکیفیت را در فاصله بیش از 50 متر به بقیه می دهند.

اما زنبورهایی که آب شکر 0.5 مولار را خوردند بعد از بازگشت به کندو فقط رقص ساده انجام دادند و نه بیشتر که صرفا نشان دهنده کشف و ارائه مختصات یک شهد ساده و معمولی را بقیه میداد.

به این نکته توجه کنید که اگر غلظت آب شکر بیش از یک و نیم مولار باشد فرایند تغذیه برای زنبورها سخت است و به همین دلیل بیش از 1.5 مولار برای زنبورها جذاب نیست و اگر زیر 1.5 مولار باشد نیز از نظر زنبورها کیفیت لازم را ندارد و برایشان جذابیت ندارد و بهترین حالت حدود 1.5 مولار غلظت برای تغذیه زنبورها به حساب می آید. در حقیقت تفاوت غلظت از نیم تا یک و نیم مولار برای این تحقیق مناسب در نظر گرفته شد چون فاصله میان کمترین و بیشترین جذابیت آب شکر برای زنبورهاست.

بیشتر بخوانید : بهترین غلظت آب شکر برای تغذیه زنبورهای عسل

آنها همچنین مغز زنبورهای رقاص را مورد تجزیه و تحلیل دقیق آزمایشگاهی قرار دادند و به این نتیجه رسیدند که برخی سیگنال ها نقش مهمی در این برقراری ارتباط ایفا می کند و رقص به تنهایی زبان ارتباطی آن ها نیست و این سیکنال ها تحت تاثیر ترکیبات شیمیایی فراونی است.

🐝 فروش ملکه و زنبور عسل کارنیکا درجه یک

عرضه مستقیم ملکه باکره کارنیکا و ملکه جفت‌خورده کارنیکا با کیفیت بالا، مناسب زنبورداران حرفه‌ای و مبتدی.

• ملکه باکره کارنیکا جوان و سالم
• ملکه جفت‌خورده کارنیکا با تخم‌ریزی عالی
• فروش زنبور ۳ قاب و ۴ قاب کارنیکا
• جفت طبیعی درجه یک با جمعیت قوی و آرام
• نژاد کارنیکا با رفتار آرام و زمستان‌گذرانی عالی
• مناسب توسعه زنبورستان و افزایش تولید عسل
• ارسال به سراسر ایران با بسته‌بندی مطمئن

تلفن: 01132433306
موبایل: 09195556515

📲 ارتباط سریع و سفارش:

ایتا تلگرام واتس‌اپ

آدرس: بابل - کمربندی غربی

🐝 برای اطلاع از قیمت روز ملکه و زنبور کارنیکا تماس بگیرید.