ملکه و زنبور کارنیکا
دسته ها

انواع نژاد ملکه کارنیکا و تاریخچه کارنیکای اصل

انواع نژاد ملکه کارنیکای اصل

در این مقاله بسیار مهم انواع نژاد ملکه کارنیکا را که سه دسته هستند بیان می کنیم اما ابتدا قصد داریم تاریخچه نژاد ملکه کارنیکای اصل را بررسی کنیم.

ما در این مقاله به سوالات زیر پاسخ می دهیم.

مهمترین و قدیمی ترین نژادهای زنبور عسل کدام است؟

آیا کارنیکا همان کارنیولاین است؟ این دو چه تفاوتی دارند؟

کارنیکا اصالتا مال کجاست؟ اسلوونی؟ آلمان؟ اتریش؟ یا صربستان؟

در حال حاضر مهمترین مرکز اصلاح نژاد ملکه کارنیکا کجاست؟

نژاد ملکه کارنیکا چند نوع تقسیم بندی دارد؟

مهمترین زنبورهای عسل

در میان نمایندگان جنس apis به طور عمده چهار گونه از زنبور عسل گسترده ترین نژادها در مناطق مختلف جغرافیایی دنیا هستند.

آنها از اروپا تا هند و دورتر در سمت جنوب شرقی آسیا یافت می شوند.

بزرگترین آنها زنبورغول پیکر یا زنبور صخره ای (apis dorsata) است.

کلنی زنبورغول پیکر یک شانه بزرگ در هوای آزاد است که معمولاً به سطح سنگ متصل است. کوچکترین این گونه ها، زنبور هندی کوچک، زنبور کوچک (A.florea) است که به همین ترتیب در هوای آزاد لانه اش را می سازد.

زنبورها فقط یک عامل اقتصادی و اشتغالزایی نیستند، بلکه بخش مهمی از سبک زندگی و میراث فرهنگی مردم یک کشور زنبور دوست هستند.

امروزه 25 زیرگونه زنبور عسل در اروپا، آسیا و آفریقا شناخته شده است.

در اروپا 5 زیرگونه زنبور عسل رایج است:

1- زنبور عسل ایتالیایی که در اصل عمدتاً در شبه جزیره آپنین گسترش یافته است.

2- زنبور قفقازی که در منطقه قفقاز رشد یافته است.

3- زنبور سیاه که در اصل در بخشی از اروپای مرکزی و در غرب و شمال اروپا گسترش یافته است.

4- زنبور مقدونی

5- زنبور کارنیولاین یا زنبور خاکستری کارنیکا در ابتدا در قلمرو اسلوونی و سپس در اتریش همسایگی اسلوونی و شرق تا رومانی و بلغارستان رشد و نمو یافت.

ملکه کارنیکا و تاریخچه کارنیکای

تاریخچه نژاد ملکه کارنیکای اصل

نژاد ملکه کارنیکا با نوارهای سیاه رنگ ، و با موهای خاکستری روشن تا زرد متمایز از دیگر زنبورهاست.

به دلیل این علائم، رنگ آن خاکستری تر از سایر گونه های اروپایی است.

به همین دلیل است که گاهی اوقات از آن به عنوان زنبور خاکستری کارنیولان یاد می شود.

زنبور کارنیولاین و زنبور ایتالیایی بیشتر برای تولید عسل در سراسر جهان استفاده می شوند.

زنبور کارنیکا اگر چه خاستگاه اصلی آن در صربستان و ایالت قدیمی کراجینا در صربستان اسست اما در اسلوونی توسعه یافت.

زندگی مردم اسلوونی ارتباط نزدیکی با زنبور عسل و زنبورداری دارد.

اجداد آنها در زنبورداری با زنبور کارنیولان بسیار موفق بودند. نژاد ملکه کارنیکا در واقع توسعه یافته همان نژاد اصیل کارنیولاین است.

زنبورداری در بین روحانیون و معلمان مدرسه گرفته تا در بین دهقانان و مردم روستا رایج بود.

در گوشه مزارع و باغ هایشان همیشه یک یا چند کندو وجود داشت.

در بین زنبورداران افرادی بودند که برای پیشرفت این تجارت تلاش زیادی کردند.

یکی از حامیان واقعی تجارت و یک زنبوردار بزرگ در قرن هجدهم، پیتر پاول گلاور (1721-1784) بود که زمان و پول زیادی را برای پیشرفت زنبورداری صرف کرد.

انواع نژاد زنبورکارنیکا و تاریخچه کارنیکای اصل

در سال 1768 دولت وین به پاول گلاور برای پیشرفت زنبورداری در استان کارنیولا پیشنهاد همکاری و کمک داد.

پاول گلاور به عنوان یک پیشگام در میان زنبورداران اسلوونی، پاسخ مفصلی به این پیشنهاد داد و روش ها و شرایط زنبورداری را تشریح کرد.

وی راه اندازی مدارس زنبورداری و تصویب مقررات مناسب را در توسعه و رشد هر چه بیشتر این حرفه پیشنهاد کرد.

او تقاضای انتشار کتابچه‌های راهنما را به زبان اسلوونی داد. در نهایت او تنها کسی بود که در سال های 1778 چنین کتابچه ای را به زبان اسلوونیایی نوشت.

همچنین در اسلوونی در زمان پاول گلاور یک زنبوردار وجود داشت که تأثیرش بسیار فراتر از مرز کارنیولا بود.

او آنتون جانشا (1734-1773)، اهل برزنیکا در کارنیولای شمالی بود.

او به دستور امپراتور وقت اولین معلم زنبورداری در دربار سلطنتی اتریش لقب گرفت.

گرچه او هنگام مرگ تنها 39 سال داشت، اما میراث بزرگی از دانش را برای آیندگان به جا گذاشت.

او رساله‌ای در مورد بچه دهی زنبورها نوشت و همچنین یک راهنمای کامل زنبورداری از خود به جای گذاشت که در اواخر سال 1775 پس از مرگ او منتشر شد.

شکوفایی زنبورداری در قلمرو اسلوونی کنونی بسیار مدیون اوست.

اولین کسی که جهان را در مورد این نوع خاص از زنبور کارنیولا آگاه کرد، فیلیپ روتشوتز تاجر زنبور عسل بود.

انواع نژاد ملکه کارنیکا و کارنیکای اصل

کلنی های کارنیکا در برف زمستان

در مقاله ای که در سال 1857 در یک مجله محلی منتشر کرد، او در مورد یک زنبور محلی صحبت کرد که آن را کارنیولاین معرفی کرد.

این خبر علیرغم نظر منفی بارون برلپش که در آن زمان مرجع مسلم آلمان در زنبورداری و یکی از ناشران مجله فوق الذکر بود، توجه زیادی را در مورد این زنبور تازه کشف شده برانگیخت.

نام این زنبور مانند بمب در بین زنبورداران و علاقمندان زنبورداری ترکید.

آنها از زنبورهایی که دریافت کرده بودند راضی بودند.

تقریباً در سال 1863 کشیش موربیتزر از موراویا بر اساس تجربه خود انجمن زنبورداران موراویا را تاسیس کرد.

دکتر زیوانسکی از برنو توصیه کرد که یک مرکز تجاری زنبورداران ایجاد شود که که خیلی زود در اسلوونی اتفاق افتاد.

در طول سه سال اول وجود آن، حدود 3000 کلنی با ملکه زنبور عسل در بین زنبورداران توزیع شد.

این انجمن در مجموع بیش از 100000 کلنی زنبور را توزیع کرد.

اساس این تجارت موفق، یک کندوی ساده روستایی بود که بعدها «کرانجیچ» (کندو کارنیولان) نام گرفت.

این کندو ویژگی هایی داشت که برای حمل و نقل مناسب بود.

انواع نژاد ملکه کارنیکا تاریخچه کارنیکای اصل

کارشناسان خارجی به زنبورهای کارنیولان علاقه مند شدند.

در سال 1879 پولمان کتابچه ای با عنوان «ارزش نژادهای مختلف و تغییرات آنها بر اساس زنبورداران معتبر» منتشر کرد.

او در این کتاب از جمله در مورد زنبور کارنیولان صحبت کرد و از آن با نام علمی کارنیکا (apis mellifera carnica) یاد کرد.

او در مقدمه این کتاب از کارشناسان مختلف معاصر در زمینه زنبورها و نظر آنها که تقریباً بدون استثنا درباره کارنیکا مثبت بود، صحبت می کند.

او به این نتیجه رسید که بارون فون روتشوتز بهترین کارنیولان ها را تامین کرده است.

رودتشوتز اولین صادرکننده زنبور کارنیولان بود و خیلی زود این کار او توسط بسیاری دیگر تکرار شد.

یکی از این صادرکنندگان و مسلماً بزرگ‌ترین و شناخته‌شده‌ترین آنها، میهائیل آمبروزیچ (1846-1904) بود که تجارت خود را در سراسر جهان گسترش داد. از اروپا تا شرق دور یعنی روسیه تا ولادی وستوک گسترش یافت.

از سال 1872 تا 1904 او نزدیک به 40000 نژاد ملکه کارنیکا صادر کرد و طبق برخی منابع تعداد آنها به 74000 کندوی کارنیولاین با ملکه نیز رسید.

یان استرگار (1881-1955) بعدها به بزرگترین پرورش دهنده و صادرکننده زنبورهای کارنیولان تبدیل شد.

در کنار او بسیاری از زنبورداران دیگر در آن دوره تجارت می کردند.

در دوره بین 1858 و پایان جنگ جهانی اول، صادرات حداقل 170000 کندو ثبت شده است که برخی تخمین ها حتی تعداد آنها را به 500000 می رساند.

در همان زمان روزنامه آلمانی Die Krainer Biene به سردبیری خود روتشوتز منتشر شد. ماهنامه زنبوردار اسلوونیایی کارهای بزرگی در زمینه آموزش زنبورداری براساس زنبور کارنیولان انجام داده است.

نژاد ملکه کارنیکا و تاریخچه کارنیکای اصل

فروش کندوچه های نژاد ملکه کارنیکا بسیار سودآور بود. زنبوردار علاوه بر عسل، از فروش عمده زنبور نیز سود می برد.

زنبورداران با گرفتن بچه طبیعی برای تکثیر بیشتر کلنی ها برای بردن به منبع شهد و گرده گندم سیاه، که گلدهی آن تا اواخر ماه اوت آغاز می شد، تشویق شدند.

پس از جنگ جهانی اول، تجارت زنبور عسل تقریباً متوقف شد.

بعدها  معرفی کندوهای با قاب بزرگ امکان برداشت مقادیر بیشتری عسل را نسبت به زنبورداری با کندوهای سنتی کوچکتر فراهم کرد.

کم کم بچه دهی طبیعی به یک ویژگی ناخواسته برای زنبورداران تبدیل شد.

بعدها تلاش‌های متعددی در این زمینه انجام شد تا با پیروی از چندین نمونه خارجی، این عیب کارنیکا برطرف شود. زنبوردار بزرگ اسلوونیایی، آنتون ژنیدارشیچ نقش مهمی در این زمینه ایفا کرد .

جنگ جهانی دوم به تمام این فعالیت ها پایان داد. پس از جنگ جهانی دوم، چندین پروژه بزرگ که توسط انجمن زنبورداران تأمین مالی شده بود، شکست خورد.

پس از جنگ جهانی دوم، به‌ویژه پس از سال 1979 تلاش‌های زیادی برای احیای یک پرورش سیستماتیک نژاد ملکه کارنیکای زنبور عسل انجام شد.

در سال 1984 خدماتی در سطح ملی برای انتخاب زنبورهای کارنیولان در مؤسسه کشاورزی اسلوونی تأسیس شد که کیفیت این زنبور را بهبود بخشید.

وزارت جنگلداری و غذا کمیسیونی را به عنوان مسئول بازرسی و تایید نقاط جفت گیری و تکثیر ملکه زنبور کارنیولان تعیین کرد. بررسی کفایت داوطلب ثبت نام پرورش ملکه از سوی یک گروه کارشناسی از سازمان پرورش صورت گرفت.

انواع نژاد ملکه کارنیکا

قفسه قدیمی حمل ملکه کارنیکا که در موزه نگهداری می شود.

در اسلوونی این کمیسیون هر سال نقاط جفت گیری و پرورش نژاد ملکه کارنیکا را با مشارکت یک متخصص زنبورهای عسل از موسسه کشاورزی اسلوونی، بررسی می کند.

در اروپا و بویژه کشور اسلوونی طرح انتخاب زنبور از نظر مالی و همچنین از طرق دیگر توسط وزارت کشاورزی، جنگلداری و غذا بر اساس قانون دامپروری (1978) و مقررات مربوط به شرایط پرورش و بازاریابی نژاد ملکه کارنیکا و مدیریت نقاط جفت گیری انجام می شد.

از جمله، این مقررات شامل این ماده است که پرورش زنبور کارنیولان فقط در 30 کیلومتری نقاط جفت گیری ثبت شده مجاز است.

بنابراین، تا به امروز، با کمک اقدامات حرفه ای مناسب، آنها موفق شده اند که جمعیت خودگردان زنبورهای منطقه کارنیولا را در اکثر مناطق اسلوونی حفظ کنند.

تنها زنبور مجاز در کشور اسلوونی در حال حاضر فقط نژاد ملکه کارنیکا است.

امروزه اتریش و آلمان سهم عمده ای در اصلاح نژاد ملکه کارنیکا دارند.

بهترین مرکز اصلاح نژاد ملکه کارنیکا در آلمان و اتریش قرار دارد و در کار خود بسیار موفق بوده اند تا جایی که اغلب زنبورداران اروپا اعلام کرده اند که با وجود نژاد ملکه کارنیکای اصل به هیچ زنبور دیگری نیاز ندارند.

نژاد ملکه کارنیکا

انواع نژاد ملکه کارنیکای اصل

امروزه زنبور نژاد ملکه کارنیکا (carnica) در منطقه وسیعی از اروپای مرکزی در بخش کوچکی از شمال ایتالیا، و در بخش شرقی رشته کوه‌های آلپ ، و کل قلمرو اسلوونی،  و در بخش قابل توجهی از اتریش زندگی می‌کند.

اتریش، بیشتر مجارستان، بخشی از رومانی، یوگسلاوی، بوسنی و هرزگوین، و همچنین کرواسی مناطق پرورش کارنیکاست.

تاریخچه زنبور کارنیولاین در اسلوونی به زمان پس از پایان آخرین عصر یخبندان یعنی حدود 10000 سال پیش برمی گردد.

در زیر گونه کلی زنبور کارنیکا سه اکوتیپ اصلی وجود دارد:

کارنیکا آلپ (اسلوونی، اتریش، اسلواکی)

کارنیکا پانونی (ناحیه دانوبی)

کارنیکا مدیترانه ای

اکوتیپ آلپی کارنیکا (carnica) دارای بال های بزرگتر از زنبورهای برخی از گونه های دیگر است.

بدن آن کوچکتر از بدن زنبور سیاه است.

اندازه بدن نژاد ملکه کارنیکا تا حد زیادی به زیستگاه طبیعی آن بستگی دارد.

در مقایسه با زنبورهای عسل برخی نژادهای دیگر، زنبور کارنیکا قادر است از گرده گل نهایت استفاده را ببرد.

مناطقی که گونه های آلپی و پانونیایی زنبورهای کارنیکا در آن یافت می شوند با زمستان های طولانی و سخت دارند.

در این مناطق بهار نسبتاً کوتاه است، که مستلزم گسترش سریع و شدید کلنی‌های زنبور عسل است.

کل منطقه با نوسانات دمایی قابل توجه روزانه و فصلی روبرو است.

منبع : برگرفته از کتاب زنبور کارنیولاین در اسلوونی اثر جونز و همکاران

دیدگاهتان را بنویسید