ملکه و زنبور کارنیکا
دسته ها

تغذیه زنبورعسل با کیک گرده مفید است یا مضر؟

bee pollen patties

تغذیه زنبورعسل با کیک گرده مفید است یا مضر؟ این سوالی است که خیلی از زنبورداران همواره می پرسند و اطلاعاتی که از دیگران بدون مبنای علمی می شنوند همه را گمراه کرده است.

ما در این مقاله به این پرسش پاسخ می دهیم و صفر تا 100 کیک گرده برای تغذیه زنبورعسل را در این مقاله برای همه زنبورداران آموزش می دهیم.

همه آنچه که باید درباره کیک گرده و فایده یا عدم فایده آن و مکمل های گرده بدانید براساس آخرین پژوهش های معتبر بیان شده است. در این مقاله بهترین ترکیب کیک گرده و فواید یا مضرات آن برای نوزادان و ملکه و زنبورهای کارگر بررسی شده است.

با ما تا انتها همراه باشید.

کیک گرده چیست و با مکمل گرده چه تفاوتی دارد؟

کیک گرده به مخلوط گرده طبیعی گل و پودر شکر گفته می شود که اغلب توسط زنبوردار ساخته می شود در حالیکه مکمل گرده همانطور که از نام آن پیداست یا گرده ندارد و یا شامل مقدار کمی گرده، ساکارز و افزودنی های دیگر مانند عصاره چربیها است.

مکمل گرده به صورت خمیر آماده و یا به صورت پودر وجود دارد. هر یک از برندهای تهیه کننده مکمل گرده طبق فرمول های خاص خود این محصولات را تهیه می کنند. خمیرها مستقیم به کلنی داده می شود و پودرها توسط زنبوردار تهیه می شود و همراه با محصولات دیگر برای تغذیه زنبورها به کار برده می شود.

استفاده از مکمل های گرده در اوایل 1900 میلادی در ایالات متحده و کانادا آغاز شد. مایکولا هیداک و التون هربرت دو محققی بودن که تلاش زیادی برای تحقیق در این زمینه انجام دادند.

این دو محقق از آردهای مختلف سویا و مخمر آبجو به عنوان پایه برای مکمل ها استفاده کردند. امروزه این مواد منبع رایج، ارزان و در دسترس پروتئین در مکمل های گرده هستند. سایر ترکیبات رایج مکمل های گرده شامل پروتئین نخود، پروتئین سیب زمینی، گلوتن ذرت،  تخم مرغ، شیر ​​و کنجاله خون، در کنار بسیاری از مواد دیگر است.

در بازار ایران برند های مختلفی از مکمل گرده موجود است و از جمله نکات عجیب این محصولات این است که به دلیل عدم نظارت کافی مراکز ذیربط اغلب آنها فاقد هرگونه برچسب برای شناخت محتوای محصول است.

تغذیه زنبورعسل با کیک گرده مفید است یا مضر؟

کیک گرده گل دست ساز در مقایسه با مکمل گرده صنعتی که عمده ترکیبات آن ساکارز است دارای مزایا و در عین حال معایبی است. بزرگترین عیب کیک گرده ناایمن بودن آن است. گرده گل خریداری شده احتمالا آمیخته به انواع بیماری ها و آلودگی هاست و تغذیه کلنی با آن ریسک بزرگی است. اما گرده گل اگر سالم باشد قطعا ارزش غذایی بالاتری نسبت به مکمل گرده دارد.

مکمل گرده هم اگر با رعایت تمام نکات بهداشتی و ایمنی درست شود می تواند خیال زنبوردار را از بابت آلودگی های قابل انتقال از یک کلنی بیمار به کلنی سالم راحت کند. از طرف دیگر مکمل های گرده استاندارد دارای چربی بیشتری می باشند و می توانند برای زنبورها مفید باشند.

مکمل های گرده شامل 2 یا 4 درصد عصاره چربی تاثیر بیشتری بر افزایش تخمریزی کلنی دارد همچنین زمانی که کلسترول یا 24-متیلن کلسترول به جانشین های گرده اضافه شد، کلنی ها بیشترین نوزاد را پرورش دادند . در مطالعه دیگر، افزودن 24-متیلن کلسترول به گرده گل باعث افزایش طول عمر کارگران، افزایش چربی همولنف و محتوای پروتئین سر زنبورها شد .

محققان معتقدند که هیچ مکملی نمی تواند جایگزین گرده طبیعی برای زنبورها شود.

مکمل های گرده اغلب به دلیل موادی که در آنها استفاده می شود خوش خوراک هستند و زنبورها علاقه زیادی به مصرف آن دارند. مدافعان مکمل ها این ویژگی را علتی برای ترجیح آن می دانند و می گویند زنبورها بهترین غذا را زودتر مصرف می کنند پس مکمل ها مطلوب زنبورهاست. اما نباید از این نکته غافل شد که زنبورها غذای حاوی ساکارز را به دلیل قند بالای آن بسیار دوست دارند و به همین دلیل برایشان خوشمزه و دوست داشتنی تلقی می شود.

واقعیت آن است که خوش خوراک بودن مکمل ها به هیچ وجه دلیلی برای سلامت و بهتر بودن آن نیست.

کیک گرده باکیفیت، پروتئین بیشتری دارد و ارزش غذایی بیشتری نیز برای کلنی دارد اما زنبورها به طور طبیعی قند را بیشتر از پروتئین دوست دارند به همین جهت کمتر برای خوردن آن عجله می کنند.

مکمل های حاوی لاکتوز مانند پروتئین سویا برای زنبورها چندان جذاب نیست چون زنبورها علاقه چندانی به ترکیبات لاکتوز ندارند. همچنین زنبورها چنین ترکیبی را به خوبی هضم نمی کنند و اغلب مواد غذایی حاوی سویا و مانند آن را به شکل مدفوع دفع می کنند.

برخی از تولید کنندگان مکمل ها از فرمون ها در تهیه آن استفاده می کنند. به عنوان مثال لاشه لاروها بویژه لارو نر را به صورت پودر در آورده و در مکمل ها ترکیب می کنند و به خورد زنبورها می دهند که در سالهای اخیر در کشور ما نیز برندهایی با این ترفند مکمل هایی تولید کرده اند.

جالب است بدانید چنین مکمل هایی تاثیر غیرمستقیم برای زنبورسازی دارد. یعنی فرمون لاروها سبب می شود تا فرمونی به نام «فرمون گرده بیار» در کلنی گسترش یابد و زنبورها به صورت غیر طبیعی به دنبال گرده آوری بروند و این مسئله در تخمریزی و افزایش جمعیت کلنی تاثیر دارد. (منبع)

فرمون گرده بیار چیست؟ همه چیز درباره فرمون زنبور عسل/ ملکه دیگر پادشاه نیست!

اگر گرده در طبیعت نباشد چه؟ آیا ما می توانیم به دلخواه فرمون های زنبور را تحریک کنیم؟ آیا این کار نظم کلنی را مختل نمی کند؟

در حقیقت پاسخ به این سوالها روشن می سازد که چرا برخی از زنبورداران که در سالهای اخیر از این مکمل ها استفاده کرده اند گزارش داده اند که زنبورها در ابتدا به مدت کوتاهی دیوانه وار رشد کردند اما در ادامه به شدت دچار افت و ریزش شده اند.

اکثر مطالعات نشان می دهد گرده گل به تخمریزی بیشتر ملکه و در نتیجه افزایش جمعیت کندو کمک می کند این مسئله به ویژه برای تولید جمعیت بیشتر برای تکثیر کلنی و یا تولید عسل بیشتر مفید است.

اما آنچه قابل تامل است میزان گرده لازم برای یک کلنی و صرفه اقتصادی آن است. یک کلنی در سال حداقل ده کیلو و تا دو یا سه برابر بیشتر گرده از طبیعت به کندو می آورد. حال شما توان خرید چند کیلو گرده را برای یک کلنی دارید؟!

یکی از اهداف اصلی تغذیه کلنی با مکمل گرده، افزایش تعداد زنبورهای کارگر در کندو است که معمولاً به عنوان قدرت کلنی از آن یاد می شود. از 9 مطالعه منتشر شده، 6 مطالعه به این نتیجه رسیدند که کیک گرده گل باعث افزایش جمعیت کلنی می شود. یک مورد هیچ تغییری در جمعیت بالغ با تغذیه کیک گرده نشان نداد و دو مورد دیگر قطعی نبودند.

همچنین در مطالعه ای دیگر این تاثیر اندک بوده است. به طوری که پنج مطالعه از 22 مطالعه افزایش تولید نوزادان را با تغذیه کیک گرده نشان داد. علاوه بر این، سه مورد هیچ تاثیری نشان ندادند، دو مورد افزایش کلی را نشان دادند اما تفاوتی بین فرمول‌های رژیم غذایی وجود نداشت، و 12 مورد بی‌نتیجه بودند.

نکته بسیار مهم: به نظر محققان در زمان کمبود گرده یا شرایط آب و هوایی نامطلوب پیش فصل ،کلنی‌ها بیشتر از هر زمان دیگری به تغذیه با کیک گرده نیازمند هستند. کلنی های تغذیه شده با تغذیه مکمل گرده در مقایسه با کلنی هایی که هیچ مکملی دریافت نمی‌کنند، افزایش جمعیت را نشان می‌دهند.

بنابراین می توان گفت این وضعیت یکی از شرایط حساسی است که زنبوردار باید به تغذیه کلنی با کیک گرده در فصل مناسب اما هوای نامساعد توجه کند.

خرید گرده گل هزینه بالایی دارد و اگر تعداد کلنی زیاد باشد توجیه اقتصادی ندارد و حتی در کشورهای پیشرفته که بازار عسل رونق دارد از گرده گل به خاطر عدم توجیه اقتصادی در پرورش زنبور به قصد برداشت عسل استفاده نمی کنند و فقط زنبورداران تجاری ناچارند از مکمل ها یا کیک گرده برای افزایش جمعیت به هدف گرده افشانی استفاده کنند.

گرده تازه در مقایسه با گرده های مانده ترجیح دارد حتی برخی تحقیقات استفاده از گرده های قدیمی تر را فاقد ارزش غذایی می دانند و مصرف آن را توصیه نمی کنند.

مکمل گرده یا کیک گرده مزیت هایی دارند اما استفاده از آنها در مدیریت زنبورداری چندان ضروری به شمار نمی آید. تغذیه با کیک گرده برای زنبورهای تجاری خارج کشور ضروری است چون باید در ابتدای فصل جمعیت کافی برای گرده افشانی در مزارع بزرگ در اختیار داشته باشند و درآمد زنبوردار به توانایی کلنی های وی برای گرده افشانی است و گرده افشانی زمانی طلایی دارد که کشاورز نمی تواند آن را نادیده بگیرد.

همچنین تحقیقات زیادی انجام شده است و هنوز در اینکه تغذیه کلنی با کیک گرده و مکمل گرده مفید باشد تردید وجود دارد و حتی برخی از تحقیقات نشان می دهد گرده ای که توسط خود زنبورها در طول سال جمع آوری می شود به دلایل مختلف از جمله حجم بالای آن به هیچ وجه توسط مکمل ها و کیک گرده دستی قابل جایگزین نیست.

علاوه بر فواید اصلی کیک گرده که غذای نوزادان است همچنین گرده گل فواید جانبی دیگری نیز برای کلنی دارد.

گرده با کیفیت توانایی زنبورها را برای مبارزه با عوامل استرس زا مانند آفات و عوامل بیماری زا و آفات کش ها بهبود می بخشد.

بهترین زمان تغذیه کلنی زنبور عسل با کیک گرده

برخلاف شهد، از گرده گل برای تهیه عسل استفاده نمی شود، اما نقش حیاتی در زندگی کلنی دارد. زنبورهای بالغ عسل می خورند، اما لارو زنبور عسل – به طور مستقیم یا غیر مستقیم – از گرده تغذیه می کند. ابتدا زنبورهای پرستار گرده را مصرف می کنند و برای لاروهای جوان ژل رویال تولید می کنند و لاروها بعد از رشد با گرده و عسل تغذیه می کنند.

اگرچه بسیاری از زنبورداران هرگز اعتقادی به تغذیه زنبورهای خود با مکمل‌های گرده ندارند، اما خوب است بدانیم چه زمانی، چرا و چگونه می توانیم از کیک گرده یا مکمل گرده استفاده کنیم.

اگر به دنبال افزایش جمعیت کلنی هستید باید قبل از اینکه گرده طبیعی در صحرا فراهم شود، کلنی را با کیک گرده تغذیه کنید و فراموش نکنید که زنبورها گرده طبیعی را در صورت وجود بر کیک گرده ترجیح می دهند.

زمانی که گرده طبیعی در منطقه شما شروع می شود، بهتر است حدود 6 تا 8 هفته قبل از آن تاریخ، مکمل را شروع کنید. این کار به زنبورهای شما کمک می کند تا زمان کافی برای پرورش چندین دوره لارو و زنبور بالغ در اختیار داشته باشند و جمعیت کلنی را افزایش دهند تا تعداد زیادی زنبور برای استفاده از اولین جریان شهد بهاره داشته باشید.

در فصل تخمریزی دو عامل ضرورت استفاده از گرده را افزایش می دهد.

اول اینکه آب و هوای بارانی در زمان فرارسیدن گرده طبیعت سبب کاهش کمی و کیفی گرده ها می شود و از طرفی دیگر هوای نامناسب باعث می شود کلنی نتواند برای تهیه گرده پرواز کند . در چنین شرایطی تغذیه کلنی با گرده اهمیت بیشتری دارد تا فرایند جمعیت سازی کلنی مختل نشود.

پاییز و زمستان

در طول پاییز و زمستان، ذخایر گرده طبیعی کم کلنی است و در نتیجه تخمریزی ملکه کند یا متوقف می شود.

زنبورهای پاییزه طول عمر بیشتری دارند. چون صحرا فاقد شهد است و در نتیجه زنبورها پرواز طولانی ندارند و فعالیت کمتری دارند و به دلیل عدم فعالیت زیاد عمر بیشتری دارند و به کلنی کمک می کنند تا زمستان را به سلامت بگذرانند و به بهار برسند.

در اوایل پاییز بهتر است با تغذیه کلنی با کیک گرده باکیفیت و مکمل های گرده به فرایند زنبورسازی و ساخت جمعیت پایدار کمک کنید.

کلنی در زمستان به گرده نیاز ندارد

زمستان فرصتی طلایی برای استراحت ملکه است تا برای تخمریزی در بهار آماده شود. همچنین تخم و لارو ها به دماهای بالاتر و ذخیره غذایی باکیفیت نیاز دارد که در زمستان در دسترس نیست. همچنین در فصل زمستان سطح تخمریزی کاهش می یابد و این در زنبورداری لازم است و یک حسن به شمار می آید. زیرا وقتی تخمریزی به صفر می رسد بهترین فرصت برای کنه کشی است. مقاله آموزش مبارزه با کنه ها را از دست ندهید.

در حقیقت برای رسیدن کلنی به چنین موقعیتی نه تنها کیک گرده برای زنبور زمستانی نیاز نیست بلکه به دلیل بیدار کردن ملکه و فعال شدن کلنی مضر نیز می باشد.

کیک گرده در بهار

برخی از زنبورداران در اواخر زمستان و اوایل بهار برای تقویت تخمریزی ملکه و برای تولید نسل و برای افزایش جمعیت و اطمینان از وجود تعداد زیادی زنبور برای بهره برداری های بعدی به کلنی کیک گرده می دهند.

[evp_embed_video url=”https://dl.yektabee.ir/amozesh/growth-with pollen-cake.mp4″ width=”1500″]

کیک گرده و استارت بهاره زنبورعسل

کیک گرده پرپروتئین در این فصل از سال توصیه می شود. بهتر است قبل از آنکه زنبور از خواب بیدار شود با زمان سنجی مناسب در حدود 4 تا 8 هفته قبل از شروع جریان گرده طبیعت و استارت بهاره تغذیه کلنی را شروع کنید.

به ازای هر قاب جمیت 50 گرم کیک گرده یا مکمل کیک گرده مناسب است.

تاثیر کیک گرده بر اعضای یک کلنی

تاثیر کیک گرده بر زنبورهای نوزاد

تغذیه زنبورهای پرستار با کیک گرده تاثیراتی بر کیفیت ژل رویال تولید شده از نظر کمیت و کیفیت دارد. ژل رویال زیاد و باکیفیت منجر به پرورش لارو و نوزاد قوی تر و بهتر خواهد شد.

رابطه کیک گرده و کیفیت ملکه

ملکه هایی که در کلنی های تغذیه شده با گرده باکیفیت پرورش یافته اند سنگین ترین ملکه ها هستند. البته وزن ملکه ممکن است یکی از شاخص های کیفیت باشد، اما لزوماً به زناین معنی نیست که ملکه پتانسیل جفت خوردن و تولیدمثلی بالایی دارد. معمولا از ملکه های سنگین در تلقیح مصنوعی استفاده می شود.

مکمل های گرده نیز ممکن است بر طول عمر ملکه تأثیر بگذارد. جالب اینکه ملکه های سنگین تر احتمالا کمتر عمر می کنند. این را ما نمی گوییم بلکه تحقیقات علمی می گوید.

تاثیر تغذیه کیک گرده بر زنبورهای کارگر

در یک پژوهش دو گروه از زنبورهای کارگر در قفس نگهداری شدند. یک گروه با شربت تغذیه شد و گروه دوم با کیک گرده . در نهایت زنبورهای گروه دوم طول عمر بیشتری نشان دادند.

همچنین تغذیه زنبورها با پروتئین بالا و یا پروتئین خالص مثل کیک گرده خالص نشان می دهد که 30 درصد طول عمر بیشتری داشته اند (منبع)

یک نکته ظریف تر از مو

کلنی با زنبورهای دارای عمر طولانی با یک کلنی با زنبورهای با عمر معمولی در سال اول و دوم تفاوت معکوس دارند.

زنبورهایی که طول عمر بیشتری می کنند باعث می شوند یک کلنی در دوره یا سال اول قوی تر باشد و در سال یا دوره دوم به شدت ضعیف شود زیرا چنین کلنی در پرورش زنبورهای جانشین ضعیف است اما برعکس در مقایسه با کلنی دوم که زنبورهای با طول عمر معمولی دارند این نوسان جمعیتی در آنها دیده نمی شود.

نتیجه اینکه بگذارید زنبورها به زندگی معمولی خود بپردازند و زیاد در طبیعت آنها دستکاری نکنید.

کیک گرده با سویا

تحقیقات مختلفی نشان می دهد که مکمل های سویا محور و یا تهیه شده با آرد سویه تاثیر پایداری بر افزایش سطح تخمریزی کلنی ندارد و زنبورها نهایتا پس از یک دوره تخمریزی پسرفت کردند. تنها آرد سویا غنی شده با ریبوفلاوین و نیاسین تاثیر بهتری داشته است.

برخی از ترکیبات مکمل های حاوی سویا می تواند بر زنبور عسل تأثیر منفی بگذارد. رافینوز و استاکیوز که حدود 40 درصد از قندهای موجود در سویا را تشکیل می دهند، برای زنبورهای عسل سمی هستند.

جمع بندی

استفاده از کیک گرده اگرچه حیاتی و بسیار ضروری نیست اما به افزایش سطح تخمریزی و نیز سلامت زنبورها کمک می کند و طول عمر زنبورها را افزایش می دهد. بنابراین تغذیه کلنی در زمانهای حیاتی کلنی با کیک و مکمل گرده توصیه می شود به شرطی که توجیه اقتصادی داشته باشد.

فراموش نکنید که هیچ تغذیه ای بهتر از چرای زنبورهای کارگر در صحرای غنی از گرده مانند کوهپایه ها نمی تواند به قدرت کلنی کمک نماید.

در مقاله بعدی طرز تهیه بهترین کیک گرده را آموزش می دهیم.

 

یک نظر

  • امیر گفت:

    سلام
    ممنون از مقاله کامل شما .
    همانطور که خودتون بیان کردید بزاریم زنبورها به روال طبیعی زندگی کننددر طبیعت خیلی بهتر است تا بخواهیم انها را دستکاری کنیم .
    سپاس فراوان .

  • دیدگاهتان را بنویسید