طرز تهیه شربت برای زنبورعسل +بهترین نسبت آب شکر

طرزتهیه شربت برای زنبورعسل و بهترین نسبت آن در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است.
در سلسله جلسات آموزش زنبورداری در این جلسه طرز تهیه شربت برای زنبورعسل و دلایل آن را با تکیه بر بهترین نسبت شربت برای زنبورعسل و طرز تهیه شربت آموزش می دهیم.
امروزه اغلب زنبورداران مبتدی و حتی کسانیکه چندین سال سابقه زنبورداری دارند صرفا براساس شنیده ها و تقلید از دیگران چیزی را که می شنوند انجام می دهند بدون اینکه به درستی یا نادرستی آن فکر کنند.
زنبورها موجودات بسیار دقیق و ظریفی هستند و اگر به طبیعت آنها احترام بگذاریم خودشان بهترین مدیر برای خودشان هستند و برای اینکه رشد بیشتری داشته باشند فقط کافیست زنبوردار شرایط را برایشان تسهیل کند به جای آنکه کاملا در امورشان دخالت کند.
در این مقاله آموزشی با فلسفه شربت برای زنبورعسل و نیز نحوه درست کردن و بهترین نسبت شربت برای زنبورعسل آشنا می شوید.
دلیل تغذیه زنبورها با شهد مصنوعی آب و شکر
ساکارز نام علمی شکر است. بنابراین در این مقاله تفاوتی میان این دو اصطلاح نیست.
ابتدا باید ببینیم چرا به زنبورها شهد مصنوعی می دهیم؟ ما این مسئله یعنی دلیل شربت برای زنبورعسل را از ابتدای بهار و بعد از پایان فصل زمستان مورد بررسی قرار می دهیم.
فرایند تغذیه زنبورها و شربت برای زنبورعسل را به دو مرحله کلی تقسیم می کنیم: مرحله اول : تغذیه بهاره – مرحله دوم : تغذیه پاییزه
مرحله اول : شربت بهاره یا شربت تحریک ملکه
همانطور که می دانیم زنبورها بعد از پشت سر گذاشتن فعالیت تولید مثل و تکثیر در ابتدای بهار جمعیت خود را افزایش داده و در انتهای بهار و اوایل تابستان که زمان اوج جریان شهد و گرده در طبیعت است ذخیره عسل و غذای مورد نیاز خود را فراهم می کنند تا بتوانند با خواب طبیعت زمستان را بگذرانند و به بهار بعدی برسند. این یک چرخه طبیعی برای حفظ نسل و بقای حشره زنبورعسل است.
در ابتدای بهار با زنده شدن دوباره طبیعت زنبورها نیز زندگی دوباره ای را شروع می کنند. ملکه شروع به تخم ریزی گسترده می کند و جمعیت کندو افزایش می یابد.
این پروسه به ظاهر ساده یک شرط مهم دارد. تامین غذا و انرژی برای استارت بهاره.
تغذیه زنبور برای استارت به دو قسمت تبدیل می شود. گرده گل – شهد
یعنی هر تخمی که ملکه می گذارد سریعا به لارو و سپس به شفیره و در نهایت به حشره تبدیل می شود که در این سه مرحله نیازمند غذاست که زنبورهای پرستار باید از شهد و گرده درست کنند و از لارو و شفیره و حشره نوزاد پرستاری و مراقبت کنند.
خب در ابتدای بهار طبیعت هنوز به اندازه کافی شهد و گرده ندارد و از طرفی دیگر زنبوردار برای برداشت عسل باید قبل از اوج جریان شهد جمعیت کافی در کندوها داشته باشد تا بتواند بیشترین عسل را برداشت نماید.
در چنین شرایطی شربت برای زنبورعسل معنی پیدا می کند و زنبوردار با شهد مصنوعی و در صورت لزوم از گرده دست ساز که خمیر گرده نامیده می شود زنبور را تغذیه می کند. به این شهد مصنوعی، شربت تحریکی ملکه برای تخم ریزی نیز گفته می شود.
معمولا این کار حدود یک ماه قبل از جریان قابل قبول گرده و شهد در هر منطقه ای شروع می شود. دمای مناسب و زمان مناسب و تمایل زنبور به استارت بهاره از جمله شرایط شروع تغذیه مصنوعی و شروع شربت برای زنبورعسل است.
با تغذیه درست و اصولی کلنی، ملکه شروع به تخم ریزی می کند و جمعیت زنبور افزایش می یابد. افزایش زیاد جمعیت در ابتدای بهار از دو جنبه قابل بررسی است:
عوامل رشد کلنی – فواید رشد کلنی
دو سوال مطرح است. چه عواملی سبب می شوند تا یک کلنی در اول بهار رشد سریع و مناسبی داشته باشد؟ و سوال دوم این است که رشد کلنی در ابتدای بهار چه فوایدی دارد؟
عوامل رشد کلنی در ابتدای بهار
1- ملکه باکیفیت
2- سلامت کلنی
3- تغذیه مناسب
4- چگونگی زمستان گذرانی
هر یک از این عوامل در مقاله ای جداگانه بررسی شد که در اینجا اشاره ای کوتاه خواهیم داشت.
ملکه باکیفیت از نظر صفات ژنتیکی و کیفیت جفت و … نقش زیادی در استارت مناسب بهاره دارد و همچنین عاری بودن کندو از کنه و دیگر بیماری ها در رشد بهاره کلنی بسیار موثر است.
زنبور در زمستان مناطق سرد با مناطق معتدل تفاوت دارد. استراحت زمستانه بسیار ضروری است . اگر قرار باشد یک کلنی با همان ملکه زمستان، بهار را ادامه دهد باید ملکه در طول زمستان استراحت کند تا در بهار تخمریزی مناسبی داشته باشد. در مناطق معتدل ملکه همواره در حال تخمریزی است و این مسئله باعث کاهش توان تخمریزی در بهار می شود .
شربت برای زنبورعسل و تغذیه درست و اصولی در ابتدای بهار به کلنی کمک می کند تا جمعیت خود را برای دوره اوج جریان شهد افزایش دهد. معمولا با شروع جریان شهد در طبیعت ملکه تخمریزی را کاهش می دهد و جمعیت کلنی با بیشترین توان به دنبال تولید عسل می رود.
فواید رشد کلنی در بهار
خب جمعیت زیاد به چه دردی می خورد؟
قدرت یک لشگر قوی به تعداد افرادش است. این قضیه درمورد زنبورها نیز صدق می کند. جمعیت زیاد مساوی است با تولید عسل بیشتر، جمعیت قوی تر در پاییز و زمستان، تکثیر مصنوعی و افزایش تعداد کندو و … از جمله فواید کندویی است که به صورت عمودی رشد می کند.
تغذیه شربت برای زنبورعسل
در ابتدای استارت بهاره لازم است هر روز یا هر یک روز درمیان به دلایلی که در بالا گفتیم یک کلنی با میزان مشخصی از محلول آب و شکر تغذیه شود. شربت برای زنبورعسل در این زمان ضروری است.
این تغذیه صرفا برای افزایش جمعیت زنبور و اصطلاحا زنبورسازی انجام می شود. زنبور به ندرت شهد مصنوعی بهاره را ذخیره می کند بلکه عموما به طور روزانه این غذا را مصرف می کند و خرج جمعیت سازی می کند.
نکته مهم: در ابتدای شروع جریان شهد که زنبور اقدام به ذخیره سازی شهد طبیعت می کند خوراندن شهد مصنوعی و شربت برای زنبورعسل اخلاقا درست نیست و منجر به تولید عسل تقلبی و غیر طبیعی می شود.
اما سوال اینجاست که شهد مصنوعی با چه نسبتی از آب و شکر ساخته شود؟
نسبت آب و شکر در شربت محبوب زنبورها
جذاب ترین غلظت محلول آب و شکر برای زنبورها 1.5 مولار است. مولار یک واحد اندازه گیری غلظت محلول هاست.
محلول 358 گرم شکر و یک لیتر آب برابر با یک مولار است و اگر بخواهیم این غلظت را بیشتر کنیم و به یک و نیم مولار برسانیم لازم است مقدار شکر را افزایش دهیم و بدین ترتیب ماحصل ترکیب 537 گرم شکر و یک لیتر آب برابر است با 1.5 مولار.
زنبورها غلظت بالاتر و کمتر از یک مولار را دوست ندارند. این ترکیب بهترین محلول شربت برای زنبورعسل در تغذیه بهاره است.
مرحله دوم : تغذیه پاییزه
زنبوردارانی که عسل طبیعی تولید می کنند بعد از جریان اولین شهد بهاره تغذیه را قطع می کنند و تا برداشت آخرین شانه عسل هیچگونه تغذیه ای به زنبورها نمی خورانند.
به عنوان مثال در شمال ایران یک زنبورستان قوی در ابتدای بهار و با شروع شهد مرکبات (اواخر فروردین به مدت حدود سه الی چهار هفته) تغذیه مصنوعی را قطع می کند و بعد از برداشت عسل مرکبات زنبورها را به جنگل کوچ می دهد . در این مقطع زنبورها عموما با یک طبق یا بیشتر جمعیت در حال فعالیت هستند. و زنبوردار تا اواخر خرداد ماه دومین مرحله برداشت عسل را انجام می دهد و شانه ها را با اکستراکتور خالی می کند و در طبق می گذارد و زنبورها را به کوهستان کوچ می دهد.
در کوهستان که آخرین مرحله برداشت عسل می باشد شانه های خالی در طبق قرار دارد (اواخر خرداد). زنبورها در منطقه غنی از گل و گیاه تنها سه الی چهار هفته نیاز دارند تا تمام شانه های طبق را از عسل صددرصد طبیعی پر کنند. زنبورداران در اواخر تیرماه عسل طبق ها را برداشت می کنند و به طور کل طبق ها را بر میدارند و زنبورها را با ده قاب جمعیت فشرده تنها می گذارند و برای برداشت آخرین مرحله عسل تا حدود دو الی سه هفته بعد منتظر می مانند. چنین عسلی واقعا قیمت مادی ندارد و بسیار باارزش است.
در مرحله پایانی زنبورداران معمولا دو قاب عسل از طرفین کندو بر میدارند و زنبور را با پنج یا شش شانه آماده خواب بعدی و زمستان گذرانی می کنند.
در این مرحله توجه به یک نکته بسیار مهم ضروری است. نکته مهم اینجاست که جمعیت زنبورهایی که اواخر مرداد و ابتدای شهریور در کندو هستند به دلیل کار و فعالیت، و پروازهای طولانی اکثر آنها به زودی می میرند و اگر فکری به حال جایگزینی نشود کلنی در معرض خطر نابودی قرار می گیرد.
زنبوردار باتجربه و آینده نگر بلافاصله بعد از برداشت آخرین عسل مجددا مانند ابتدای بهار – و البته نا با آن شدت و کمیت – اقدام به تغذیه کلنی با گرده و شهد مصنوعی می نماید تا ملکه اقدام به تخمریزی نماید و زنبورسازی صورت گیرد.
زنبورهایی که در پاییز متولد می شوند کم کار و مخصوص نگهداری کلنی در زمستان هستند. عمر این زنبورها تا پنج ماه نیز می رسد. بنابراین با یک دوره تغذیه هم زنبورسازی صورت می گیرد و هم کمبود احتمالی ذخیره کلنی جبران می شود.
همانطور که قبلا گفتیم باز هم همین سوال مطرح است که بهترین نسبت محلول شهد مصنوعی پاییزه یا شربت برای زنبورعسل پاییزه چیست؟
زنبورها براساس طبیعت خود شهد 1.5 مولار را بیشتر دوست دارند و برای زنبورسازی همین ترکیب مناسب است. اما با توجه به سردی هوا و همچنین لزوم ذخیره قسمتی از تغذیه می توان این ترکیب را کمی غلیظ تر نمود که البته چندان توصیه نمی شود.
به شهد مصنوعی چه مکمل هایی اضافه کنیم؟
برخی از زنبورداران تازه کار و حتی قدیمی فکر می کنند که ویتامین ها نقش زیادی در رشد زنبورها دارند و به همین دلیل اقدام به افزودن انواع مولتی ویتامین انسانی و حیوانی و … به شربت برای زنبورعسل می نمایند. ولی آیا حقیقتا زنبورها با این مواد رشد می کنند؟ متاسفانه جواب خیر است.
تنها ماده ای که افزودن آن به شربت برای زنبورعسل مفید است سرکه سیب است. سرکه سیب باعث هضم بهتر ساکارز می شود و همچنین اسپورهای بیماری زا مانند نوزما را دفع می کند.
یکی از معظلات زنبورداران بویژه زنبوردارانی که فعالیت های خود را براساس شنیده ها و شایعات ریز و درشت تنظیم می کنند به راحتی می پذیرند که ویتامین ها برای زنبورها لازم است.
مشکل چیست؟ مشکل اینجاست که منطق انسانی با منطق زنبورها تفاوت دارد اما انسان ها این دو را با هم قاطی کرده اند. زنبورها با طبیعت مخصوص به خود زندگی می کنند و آنچه که برای انسان ها یا حیوانات دیگر مفید است لزوما برای زنبورها فایده ای ندارد و چه بسا که برایشان مضر هم باشد.
به اصول زنبورداری بچسبید نه فروع
داشتن ملکه باکیفیت و درجه یک – مبارزه دقیق و اصولی با کنه ها – کوچ به صحرای غنی در وقت مناسب و رعایت نکات مربوط به تجهیزات و کندوی مناسب از جمله مهمترین اصول زنبورداری است. حال آنکه برخی از زنبورداران به مبارزه با کنه اهمیت خاصی نمی دهند و یا اقدامات آنها نادرست و غیر اصولی است اما از طرف دیگر تلاش می کنند راهی کوتاه و میان بر پیدا کنند تا زنبورستان قوی داشته باشند!
واقعیت این است که رعایت اصول زنبورداری و بویژه مبارزه با کنه و تهیه ملکه باکیفیت مهمترین مواردی هستند که هر زنبورداری باید بدنبال آن باشد و بهتر است بیشترین دانش را در این زمینه کسب نمایید.
بهترین نسبت شربت برای زنبورعسل و طرز تهیه شربت
ترکیب 537 گرم شکر و یک لیتر آب را در تهیه محلول شربت رعایت کنید. تقریبا نسبت دو به یک . این نسبت جذاب ترین محلول شهدی برای زنبورهاست چون به غلظت شهد طبیعی گلها و گیاهان نزدیک تر است.
ابتدا آب سالم را گرم کنید. تا حدی که داغ نشود و باعث اذیت زنبورها نشود. بهتر است دمای آب به دمای شهد در یک روز گرم تابستانی نزدیک باشد. این گرما به دمای محیط بستگی دارد.
سپس شکر را به آب اضافه نمایید و تا حل شدن کامل هم بزنید. دقت کنید که اضافه کردن شکر به آب دمای آب را پایین می آورد. بنابراین دقت کنید تا گرمای اولیه آب به حدی نباشد که با اضافه کردن شکر سرد شود.
در صورت نیاز و بویژه در فصل پاییز می توانید به شربت سرکه سیب اضافه نمایید. بهتر است به هر یک لیتر شربت 60 میلی لیتر سرکه سیب اضافه کنید.
بهترین زمان شربت دهی به زنبورعسل
رعایت چند نکته زمان دادن شربت به کلنی را تعیین می کند:
1- خوردن شربت در داخل کلنی توسط زنبور واجب و ضروری است. زیرا تغذیه آب شکر در بیرون کندو سبب می شود.
اولا زنبورها به بی نظمی عادت کنند و به کلنی های دیگر و ضعیف تر تهاجم ببرند و اصطلاحا غارتی شوند.
دوما تغذیه بیرون کندو سبب انتقال بیشتر آلودگی ها می شود.
سوم اینکه زنبورهای کندوهای مختلف به یک شربت خوری هجوم می آورند و حتی یکدیگر را می کشند .
2- زمان دادن شربت برای زنبورعسل دمای هوا نباید سرد باشد و هوا باید گرم باشد به نحوی که اگر روز باشد زنبورها به راحتی رفت و آمد کنند.
3- نباید از شربت خوری های دریچه ای جهت تغذیه شربت برای زنبورعسل استفاده کرد. ظرف های دریچه ای که اخیرا بسیار مد شده است صرفا آبخوری است و نه برای شربت. زیرا هم باعث سرد شدن شربت می شود و هم سبب غارتی شدن زنبورها.
بنابراین بهترین زمان شربت برای زنبورعسل در تغذیه بهاره وسط روز است . زمانی که هوا دمای مناسبی داشته باشد. به تدریج با گرمتر شدن هوا در همان فصل بهار باید زمان شربت دادن را به پایان روز کشاند. زمانی که زنبورها فرصت کافی برای خروج از کندو را نداشته باشند و از طرفی دیگر به سرمای شب برخورد نکنند. یکی از راه های حل این مشکل دادن شربت کمتر با توجه به توان زنبور برای بردن شربت در هنگام غروب است.
در پایان فصل بهترین زمان شربت برای زنبورعسل در آخرین وقت ممکن روز یعنی انتهای غروب است تا زنبورها هیچ فرصتی برای خروج از کندو را نداشته باشند و تا شروع روز بعد شربت را تخلیه کنند. در غیر این صورت زنبورها را به سمت عادت بد غارتی شدن سوق می دهید. غارتی شدن جز با کوچ دادن حل نمی شود.
به طور کل دمای مناسب هوا، دما و غلظت مناسب شربت، میزان شربت برای زنبورعسل و زمان غروب از مهمترین نکاتی هستند که باید در نظر گرفته شود.
فراموش نکنید که در تغذیه زنبورهای عسل در فصل بهار به عنوان شربت تحریکی نباید در دادن شربت برای زنبورعسل زیاده روی کنید.
زنبورها در این زمان به شربت زیادی نیاز ندارند.
همچنین فراموش نکنید که بهترین شربت برای زنبورعسل همان غلظت یک و نیم مولار است و به مقدار کم برای استارت زنبورها کافی است.
هوای سرد ابتدای بهار و نیز عدم امکان پیش بینی دقیق هوا و احتمال سرد شدن یکباره هو ممکن است سبب شود شربت در کندو باقی بماند و به زنبورها آسیب جدی وارد کند.
در حقیقت مقدار نصف استکان شربت برای زنبورعسل به ازای هر قاب کامل جمعیت برای یک روز کافی است تا بتوانند فعالیت بهارهخ خود را به خوبی آغاز کنند.
در جلسه بعدی آموزش زنبورداری به طور کامل درباره تغذیه زنبورعسل با کیک گرده آموزش می دهیم.



سلام وقت بخیر خیلی ممنون از بابت تجربه خوب اموزنده شما یه سوال داشتم نحوه شربت ای که شما فرمودین برای جمعیت سازیه برای ذخیر باید چه اندازه اب وشگر بهتره
سلام ، ممنون از این همه وقتی که گذاشتید ، بسیار مفید و آموزنده بود
عرض سلام و خسته نباشید
همه مطالب عالی عالی بود
درود وقت بخیر واقعا عالی بود ممنون بابت این همه نکات مهم ممنون ممنون
سلام یه کندو وحشی توی کنج حیاط خونه جا خوش کرده کسی می دونه آیا امکان تغذیه برای کندوی وحشی هست یا نه ؟
مطلب مفیدی بود سپاس
بسیار عالی و آموزنده
سلام
وقتی که از اب و شکر برای تغذیه استفاده بشه
دیگه اون زمان نمیشه گفت که این عسل طبیعیه
هر چند که اینطور شما توضیح دادید در شرایط سخت مجبور به اینکار میشن.
سلام
این شربت برای زنبورسازیه نه تولید عسل
با سلام دوست عزیز زنبور در طبیعت وحشی شکر نمیخواد زنبورداری مدرن نیاز به تغذیه داره نیاز به دارو و کلی مراقبت داره و استفاده از هر کدوم به درستی و زمان مشخص اصلا نمیتونه به کیفیت عسل لطمه بزنه …
به طور مثال یک کلنی 18قاب بنده از ابتدای اسفند تا پایان فروردین کلی با آب شکر تغذیه شده و لی الان اول خرداد بازدید کردم کندو نیمیلو عسل نداره چون این تغذیه صرف جمعیت سازی شده و درست از الان شروع میکنه جمع آوری شهد طبیعی و دیگه اصلا با شکر تغذیه نمیشود…البته باید در نظر گرفت آدمای سودجو و کلاه بردار در شروع شهد طبیعی با شکر کندو تغذیه میکنن و کیفیت عسل پائین میاد به همین خاطر از هر جایی عسل تهیه نکنید….هر ایرانی یک کندو زنبور🐝🐝🐝
بیشتر زنبوردارها به هر بهانه ای دارن آب شکر میدن به زنبور. امیدوارم عسل های شما اینطور نباشه.
اطلاعات خوبی بود
سلام
فک کنم اشتباه گرفتید. این بحث مربوط به زنبورداریه.زنبورداری بعضی جاها با تولید عسل دو قضیه جداست گلم
باسلام آیا کنه کشی زنبور بانوار وامیترات خطرناک وغیربهداشتی است وموم وعسل راآلوده میکند؟
سلام
بله بهتر است استفاده نشود. اینها دارو نیست سم خالصه