تکثیر زنبورعسل به روش بچه طبیعی +فیلم آموزشی

تکثیر زنبورعسل به روش بچه طبیعی +فیلم آموزشی در این مقاله به طور کامل ارائه شده است. در مقاله بعدی تکثیر زنبورعسل به روش بچه مصنوعی آموزش داده می شود.

آموزش زنبورداری جلسه پانزدهم

تکثیر زنبورعسل به روش بچه مصنوعی و بچه طبیعی انجام می شود که این دو روش معمول ترین راه برای داشتن کلنی های بیشتر است که مقرون به صرفه تر نیز می باشد.

تکثیر زنبورعسل به روش بچه طبیعی +فیلم آموزشی

زنبورهای عسل موجوداتی هستند که از نظر طبیعی کاملا مستقل زندگی می کنند. مانند تمام موجودات راز بقای آن ها حفظ نسل می باشد. زنبورها ویژگی هایی دارند که می توانند تمام ساختار یک کلنی را خودشان بسازند و یک جمعیت هدفمند را به دو جامعه مستقل تبدیل کنند.

عمر جمعیت زنبورها بسیار کوتاه است. در فصل بهار حداکثر دوماه و در زمستان حداکثر چند ماه بیشتر. این خاصیت سبب شده است تا یک کلنی به راحتی در معرض نابودی باشد. در بین یک کلنی پرجمعیت با هزاران عدد زنبور فقط یک زنبور این قابلیت را دارد که تخمریزی کند و زنجیره جمعیتی کندو را حفظ کند. آن یک زنبور ملکه است.

ملکه زنبور عسل چیست؟

تمامی زنبورهای ثابت کندو که زنبورهای کارگر نامیده می شود ماده هستند. این ماده ها قابلیت تخمریزی دارند اما رحم آنها به اندازه کافی رشد نکرده است و تخم آنها قابلیت باروری ندارد و تنها زنبور نر بی کیفیت از تخم زنبورهای کارگر ماده متولد می شود.

همین زنبور کارگر ماده اگر از زمان اولین روز لاروگی با ژل رویال تغذیه شود و در یک سلول بزرگتر قرار گیرد و تغذیه با ژل شاهانه ادامه یابد این قابلیت را دارد که به زنبور ملکه تبدیل شود. جثه زنبور ملکه بزرگتر است و دستگاه رحم رشد یافته ای دارد . ملکه در هفته اول زندگی اش بالغ می شود و در یک بعدالظهر آفتابی جشن عروسی می گیرد و طی یک پرواز مخصوص با حدود 12 زنبور نر بالغ جفت گیری می کند و به اندازه تخمریزی روزانه تا 2000 تخم اسپرم ذخیره می کند و حداقل دو سال می تواند در یک کلنی تخمریزی کند و بقای نسل را تضمین کند.

ملکه زنبور عسل در اوج تخمریزی

زنبورهای کارگر از اولین روز لاروگی تا پایان عمر طبیعی ملکه، این قصه را هدایت و سازماندهی می کنند. برخلاف تصور عموم که فکر می کنند ملکه ها رییس یک کلنی هستند اما واقعیت این است که زمام همه امور بدست زنبورهای کارگر است.

زنبورهای کارگر ملکه را مدیریت می کنند و در عین حال به شدت به ملکه وابسته هستند زیرا بقای نسل آنها به تخمریزی حساب شده ملکه وابسته است و این تنها نقطه ضعف کارگرهاست که مجبورند ملکه را با تمام وجود و با تمام نیرو حفاظت کنند و بهترین غذا یعنی ژل رویال را برای ملکه درست کنند و حتی خودشان ژل رویال را به ملکه بخورانند.

اگر در طول زندگی ملکه زنبورهای کارگر هر لحظه به این نتیجه برسند که ملکه کارایی لازم را ندارد آن را می کشند و ملکه دیگری را پرورش می دهند. گاهی زنبورها به دلیل ضعف در صفات و یا برحسب شرایط فصل ملکه ضعیف را نگه میدارند و تا ابتدای بهار صبر می کنند تا بتوانند ملکه جدیدی پرورش دهند و جایگزین کنند.

زنبورها چگونه ملکه پرورش می دهند؟

زنبورها در چند حالت برای پرورش ملکه اقدام می کنند.

1- وقتی ملکه پیر شود و قدرت و کیفیت لازم را نداشته باشد.

2- وقتی به هر دلیلی ملکه بمیرد یا از کلنی حذف شود.

3- جمعیت کلنی به حدی زیاد شود که جا نباشد و کلنی قصد تقسیم شدن داشته باشد.

4-از نظر زنبورهای کارگر ملکه صلاحیت لازم را به هر دلیلی نداشته باشد.

در این حالت ها زنبورهای کارگر به سرعت برای پرورش ملکه جدید اقدام می کنند. مناسب ترین لارو را انتخاب می کنند و قبل از هر چیز سلول آن لارو را گسترش می دهند و بزرگ می کنند و به اندازه کافی ژل رویال ترشح می کنند و در اختیار لارو انتخاب شده قرار می دهند.

سلول ملکه ابتدا شبیه یک فنجان کوچک است. این سلول ها به راحتی قابل مشاهده و تشخیص است و وقتی بزرگ و کامل می شود اصطلاحا شاخون نامیده می شود. اغلب کارگرها چندین لارو را برای تبدیل به ملکه انتخاب می کنند و در کلنی شاخون های زیادی تولید می کنند.

البته گاهی شاخون خواسته یا ناخواسته در حالتی قرار می گیرد که ممکن است به راحتی دیده نشود و حالت استتار بگیرد که اصطلاحا شاخون مخفی نامیده می شود.

فنجان و شاخون

همانطور که در مقاله فرمونها توضیح دادیم ملکه با ساطع کردین فرمونهای مختلف کلنی را متحد می کند و زمانی که در کلنی نباشد زنبورهای کارگر فقدان فرمون ملکه را خیلی زود در عرض دو ساعت بعد حس می کنند و اقدام به شاخون زنی می کنند.

کلنی یتیم زنبورعسل

کلنی بدون ملکه اصطلاحا «کلنی یتیم» نامیده می شود.

شاخون ملکه از نظر عملکرد فرمونی مانند ملکه عمل می کند و با وجود شاخون زنبورها احساس یتیمی ندارند و به فعالیت خود ادامه می دهند.

شاخون تراشی ملکه

زنبوردارها گاهی تمایل به بچه دهی طبیعی کلنی ندارند و به محض مشاهده شاخون ها آن را خراب می کنند که به این کار «شاخون تراشی» می گویند.

زنبور ماده تخم گذار

یادتان باشد که کلنی یتیم باید سریعا ساماندهی شود وگرنه بعد از مدتی اگر تخم روز نداشته باشد تا شاخون تولید کند از تولید ملکه ناامید می شود و آخرین اقدام را انجام میدهد. آخرین اقدام کلنی در چنین وضعیتی تخمریزی کارگرهاست.

تخم زنبورهای کارگر به زنبورهای نر بی کیفیت تبدیل می شود و هیچ ارزشی ندارد. آنها به امید انتقال صفات ژنتیکی خود از طریق فرزندان نر به طور غریزی اقدام به چنین کاری می کنند که در نوع خود جالب توجه است و تلاشی برای بقا به حساب می آید.

مدت زمان تولد ملکه زنبور عسل

یک تخم زنبور عسل به 17 روز زمان لازم دارد تا به ملکه تبدیل شود. دو تا سه روز در حالت تخم و 6 روز در حالت لارو به سر می برد. در حدود نهمین روز زنبورهای کارگر سر شاخون را می بندند و شفیره ملکه در حدود 7 تا 8 روز بعد در شاخون به سر می برد و در حدود روز 16 و 17 سر شاخون را باز می کند و بیرون می آید.

کارگرها همواره از شاخون محافظت می کنند و با حلقه زدن دور شاخون دمای لازم را تنظیم می کنند. کارگرها به هر دلیلی ممکن است شاخون را از بین ببرند.

زمان لازم برای تولد ملکه و زنبور کارگر و نر

تولد ملکه زنبور عسل

ملکه زنبور عسل بعد از تولد از شاخون به آرامی بیرون می آید و به سرعت روی قابها حرکت می کند. گاهی می ایستد و سوت می کشد و ابراز وجود می کند. کارگرها آنقدر که به ملکه جفت خورده توجه می کنند ملکه های باکره تازه متولد شده را تحویل نمی گیرند. وقتی ملکه باکره سوت می کشد زنبورها لحظاتی میخکوب می شوند و از حرکت باز می ایستند.

ملکه جوان شروع به تغذیه می کند تا برای پرواز جفت آماده شود.

جنگ ملکه های زنبورعسل

وقتی ملکه متولد می شود چند حالت احتمالی وجود دارد.

1- ملکه مادری در کندو وجود دارد.

در این حالت معمولا ملکه مادری به همراه گروهی از جمعیت کلنی را ترک می کند که به این گروه بچه طبیعی گفته می شود. در این حالت ملکه پیر توسط زنبورها کشته می شود و ملکه جدید در کلنی باقی می ماند. (معمولی ترین حالت بچه طبیعی)

در مواقعی نادر تا مدتی ملکه مادری و ملکه جدید تا مدتی در کنار هم در کندو باقی می مانند.

2- ملکه تازه متولد شده دیگر در کلنی است

گاهی دو ملکه با فاصله زمانی کمی متولد می شوند. دو ملکه باکره در یک کندو.

دو پادشاه در یک اقلیم نگنجند. بنابراین اولین احتمال جنگ دو ملکه و کشته شدن ضعیف تر است. این دستور جنگ با ساطع شدن یک فرمون خاص از سوی زنبوران کارگر صادر می شود. مقاله فرمون زنبور عسل را بخوانید. آموزش زنبورداری 11: همه چیز درباره فرمون زنبور عسل

در ادامه جنگ دو ملکه باکره تازه متولد شده را ببینید. یک تراژدی در دنیای زنبورهای عسل.

جنگ دو ملکه زنبور عسل

احتمال دارد یکی از ملکه های باکره جمعیتی را برداشته و کلنی را ترک کند. یک بچه طبیعی. این حالت بچه طبیعی چالش های زیادی را برای کلنی بدنبال دارد و کیفیت بالایی نخواهد داشت.

3- هیچ ملکه دیگری در کلنی نیست اما هنوز شاخون وجود دارد.

معمولا در چنین حالتی ملکه تازه متولد شده شاخون های در آستانه تولد را خراب می کند و ملکه ها را از بین می برد. زنبورهای کارگر در پاک سازی کلنی از شاخون های نصف و نیمه کمک می کنند. به ندرت اتفاق می افتد که ملکه در چنین حالتی جمعیتی را برداشته و کلنی را ترک کند و کاری به شاخون ها نداشته باشد. احتمالا کارگرها در نحوه تصمیم گیری ملکه نقش زیادی دارند.

4- هیچ ملکه دیگری در کلنی نیست و در کلنی شاخون هم وجود ندارد.

در این حالت ملکه در کلنی باقی می ماند و مقدمات جفت و تخمریزی کلید می خورد.

حالت های دیگری نیز ممکن است در شرایط مختلف ایجاد شود اما آنچه اهمیت دارد این است که چگونه شاخون ها و ملکه ها در یک کلنی مدیریت شود.

در اینجا چند نکته مهم بررسی می شود.

شاخون زدن و تولد ملکه گاهی به نفع زنبوردار است و گاهی به ضرر اوست.

زنبوری که ملکه مناسبی دارد و در حال فعالیت است با شاخون زدن ممکن است ضعیف شود. با بچه دادن کلنی ضعیف می شود و دو کلنی ضعیف روی دستتان می ماند. حتی ممکن است نتوانید بچه طبیعی را کنترل کنید و بخشی از جمعیت را از دست بدهید.

زمانی که یک کلنی ملکه ندارد و چندین شاخون دارد بهتر است به یکی از روشهای زیر کلنی را مدیریت کنید و به حال خود رها نکنید.

• می توانید شاخون ها را بتراشید و طبق اصول معرفی ملکه، یک ملکه دلخواه به کلنی معرفی کنید.
• یکی از شاخونهای مرکزی باکیفیت را باقی بگذارید و بقیه شاخونها را بتراشید. کلنی را زیر نظر داشته باشید تا به سرانجام برسد.
• کلنی را به چند کلنی کوچک تر تقسیم کنید و به هر کدام یک شاخون بدهید. و بر وضعیت آنها نظارت کنید و سناریوهای بعدی را هم پیش بینی کنید .
• اگر کلنی از نظر جمعیت ضعیف است و در انتهای فصل قرار دارید بهتر است کلنی را طبق اصول با یک کلنی دیگر ادغام کنید.

نکته ها

1- زمانی که کلنی ملکه داشته باشد و با شاخون روبرو شوید دو حالت کلی در وضعیت شاخون ها قابل بررسی است. اگر شاخون در کناره های قاب باشد کلنی قصد تقسیم و بچه دهی دارد و اگر در وسط قاب باشد کلنی قصد تعویض ملکه را دارد. این قانون تقریبی است و همیشه صادق نیست.

2- گاهی بچه دهی به دلیل جمعیت زیاد نیست. برخی نژادها بویژه دورگه ها تمایل به بچه دهی دارند. در ابتدای بهار شاخون می زنند و با جمعیت کمتر هم اقدام به بچه دهی می کنند. و یا اگر یک ملکه را حذف کنید و کلنی چند شاخون ایجاد کند ممکن است حتی با جمعیت کمتر هر ملکه ای که متولد می شود یک مشت جمعیت را بردارد و برود. زنبوردار باید همواره به این نکته توجه داشته باشد  و به موقع شاخون ها را مدیریت کند.

تکثیر کلنی به روش بچه طبیعی

در سطور بالاتر نحوه شکل گیری بچه طبیعی را گفتیم. در اینجا دقیق تر بررسی می کنیم.

در یک روز افتابی حوالی ساعت یازده و بعد از آن زنبورهای زیادی از کندو بیرون می آیند که یک حالت غیر طبیعی را نشان می دهد. بعد از چند دقیقه این دسته در همان نزدیکی روی یک شاخه درخت یا گیاه جمع می شوند و چند زنبور پیشاهنگ به دنبال کشف یک لانه خارج می شوند و بعد از مدتی بر می گردند و با ساطع کردن فرمون مخصوص در نهایت بهترین لانه را انتخاب می کنند. زنبورها به اتفاق ملکه پرواز نهایی را انجام می دهند و به کلنی جدید کوچ می کنند.

 بچه طبیعی زنبورهای عسل

بچه طبیعی زنبورعسل قبل از ترک کندو به اندازه کافی عسل در چینه دان خود ذخیره می کنند تا در لانه جدید ذخیره کافی برای شروع یک زندگی جدید را در اختیار داشته باشند. بعد از استقرار در کلنی جدید فعالیت خود از قبیل موم بافی و تخمریزی و … را از سر می گیرند.

یکی از روشهای تکثیر کلنی استفاده از روش بچه طبیعی است. همانطور که در بالا توضیح دادیم تحت شرایطی خاص کلنی بچه می دهد و یا برخی نژادهای زنبور عسل تمایل به بچه دهی دارند. یک بچه طبیعی زنبور دارای ملکه است و جمعیت کافی برای اداره یک کلنی را داراست. همچنین اغلب جمعیت بچه طبیعی زنبورهای جوان است.

طی فرایند تولید بچه طبیعی یک کلنی به حداقل دو کلنی تبدیل می شود. از آنجا که بچه طبیعی کاملا تحت مدیریت زنبورها تولید می شوند معمولا کیفیت ملکه مطلوب تر است البته اگر شرایطی نژادی و … را نادیده بگیریم.

بسیاری از زنبورداران ترجیح می دهند بدون آنکه درگیر پیوند زدن یا خرید ملکه شوند از این روش برای افزایش تعداد کلنی خود استفاده کنند. زنبورداران در بهار فعالیت های معمولی روزانه خود را پیگیری می کنند و بدون آنکه بر کلنی ها برای مدیریت شاخون نظارتی داشته باشند همواره منتظرند تا در زنبورستان بچه طبیعی مشاهده کنند و آنها را به یک کندو هدایت کنند و صاحب یک کلنی جدید شوند و بدین ترتیب تعداد کلنی را افزایش دهند.

مزیت های تکثیر کلنی به روش بچه طبیعی

1- عدم صرف وقت و هزینه برای پرورش یا خرید ملکه

2- عدم صرف وقت برای بازدید همه کلنی ها برای مدیریت و حذف شاخون ها

3- کیفیت بهتر ملکه های بچه طبیعی به دلیل پرورش طبیعی ملکه توسط زنبورها

معایب تکثیر کلنی به روش بچه طبیعی

1- ضعیف شدن کلنی مادری و عدم بهره برداری مناسب از یک کلنی که ممکن است انتظار برداشت عسل از آن داشته اید.

2- عدم کیفیت ملکه از نظر ژنتیکی چون بعد از چند تکثیر به دلیل اختلاط معمولا اصالت مادری ضعیف تر می شود. زمانی که زنبورداران به دنبال اصلاح نژاد هستند چنین ملکه هایی را نمی خواهند و تکثیر به روش طبیعی را انتخاب نمی کنند.

3- ممکن است درصدی از بچه طبیعی ها از کنترل زنبوردار خارج شوند و پرواز کنند و برای همیشه از دسترس خارج شوند.

4- بچه دهی طبیعی طبق اراده و خواست زنبوردار نیست و مدیریت این جریان مستلزم صرف وقت و نظارت بر تمام کلنی هاست.

5- چیدن گلابی همیشه آسان نیست بویژه اگر درختش بلندبالا باشد ! مهار بچه طبیعی از روی شاخه های درخت چالشی است که کمتر زنبورداری از آن استقبال می کند.

نحوه گرفتن بچه طبیعی

جمعیت بچه طبیعی بعد از خروج از کلنی به اتفاق ملکه تا آخرین جمعیت روی یک شاخه به شکل دسته ای متمرکز مانند گلابی جمع می شوند و یکی دو ساعت به این شکل باقی می مانند.

در چنین وضعیتی ابتدا باید راه دسترسی به دسته زنبورها را پیش بینی کنید بدون اینکه تکان بخورند و پراکنده شوند.

سپس یک کندو با چند پوکه سالم تهیه کنید و دقیقا زیر دسته و نزدیک به آن قرار دهید و دسته زنبورها را با یک تکان شدید و کنترل شده در داخل کندو بریزید و درب کندو را ببندید و منتظر بمانید تا زنبورها در کندو جمع شوند. سپس در اولین تاریکی به مکان دلخواه و ترجیحا نزدیک ترین مکان به برداشت مستقر کنید و یا به مکانی خیلی دورتر انتقال دهید.

دقت کنید که در صورت امکان مکان نشستن دسته را قطع کنید یا به طور کامل به روشی مناسب مهار کنید چون به دلیل باقی ماندن بوی ملکه و افراد دسته همواره جمعیت به آن مکان بر می گردد.

فیلم آموزشی نحوه گرفتن بچه طبیعی زنبور عسل

فیلم آموزشی بچه گیری زنبورعسل

کنترل بچه دهی زنبورعسل

دوست ندارم کلنی ام وارد فاز بچه دهی شود. چکار کنم؟

اغلب زنبورداران دوست دارند فرایند بچه دهی تحت کنترلشان باشد. اما بچه دهی طبیعی زنبور این فرایند را مختل می کند. به دلایل معایبی که برای بچه دهی طبیعی گفتیم بچه دهی طبیعی دیگر یک حسن نیست بلکه یک عیب بزرگ برای یک زنبورستان به حساب می آید. تصور کنید 200 کلنی دارید که فقط تعدادی از آنها بخواهند بچه دهی کنند. چه فاجعه ای!

وقتی زنبورها قصد بچه دهی دارند در کلنی شاخونها ظاهر می شوند. در چنین حالتی اصطلاحا می گوییم زنبور شاخونی شده است.

چند راه برای کنترل بچه دهی زنبورعسل وجود دارد.

اصلاح نژاد زنبورعسل

آری به سراغ زنبورهای اصیل بروید. تمام تلاش خود را انجام دهید تا نژادی تهیه کنید که تمایل به بچه دهی پایینی دارد. کارنیکا بهترین گزینه است. زنبورهای کارنیکا فقط از شما مدیریت می خواهند. در زمان استارت بهاره به آنها فضا بدهید همین!

فضا دادن به موقع

حتی اگر زنبوری دارید که زود اقدام به بچه دهی می کند به کلنی فضا بدهید. طبق بدهید و برگه موم بدهید. بگذارید تمام انرژی کلنی صرف موم بافی شود.

کنترل و بازدید منظم

اگر هنوز اصلاح نژاد نکردید چاره ای جز بازدید منظم از کلنی ندارید. بازدید نه برای شاخون تراشی. وقتی کلنی وارد فاز شاخون زدن شد شاخون تراشی نظر کلنی را عوض نمی کند. آنقدر شاخون می زند تا شما را خسته کنید. به محض مشاهده شاخونی شدن کلنی جمعیت جوان را با گرفتن بچه مصنوعی خارج کنید و اقدام به تکثیر کلنی به روش بچه مصنوعی و معرفی شاخون باکیفیت یک نژاد عالی به بچه مصنوعی نمایید. شروع اصلاح نژاد از همین جاست.

🐝 فروش ملکه و زنبور عسل کارنیکا درجه یک

عرضه مستقیم ملکه باکره کارنیکا و ملکه جفت‌خورده کارنیکا با کیفیت بالا، مناسب زنبورداران حرفه‌ای و مبتدی.

• ملکه باکره کارنیکا جوان و سالم
• ملکه جفت‌خورده کارنیکا با تخم‌ریزی عالی
• فروش زنبور ۳ قاب و ۴ قاب کارنیکا
• جفت طبیعی درجه یک با جمعیت قوی و آرام
• نژاد کارنیکا با رفتار آرام و زمستان‌گذرانی عالی
• مناسب توسعه زنبورستان و افزایش تولید عسل
• ارسال به سراسر ایران با بسته‌بندی مطمئن

تلفن: 01132433306
موبایل: 09195556515

📲 ارتباط سریع و سفارش:

ایتا تلگرام واتس‌اپ

آدرس: بابل - کمربندی غربی

🐝 برای اطلاع از قیمت روز ملکه و زنبور کارنیکا تماس بگیرید.