6 مورد از علائم و نشانه های خراب شدن عسل
خراب شدن عسل چه نشانه ها و علایمی دارد؟ شاید این سوال شما هم باشد. اگر موافق باشید در این مقاله با هم ویژگیهای عسلی که خراب شده را بررسی کنیم.
احتمالا شنیدهاید که عسل طبیعی هرگز فاسد نمیشود؛ شاید مطالبی در مورد کشف خمرههای چند صد ساله عسل در میان آثار باستانی شنیده باشید که عسل داخل آنها هنوز سالم ماندهاند. پس چرا موقع خرید میبینیم که روی درِ ظرف عسل، تاریخ انقضا درج شده است؟ یعنی عسل هم خراب میشود؟
کیفیت عسل، به عوامل مختلفی مثل اقلیم و پوشش گیاهی منطقه، نژاد زنبور، روش تولید و انبارداری و بستهبندی بستگی دارد؛ به همین دلیل خصوصیات فیزیکوشیمیایی عسلهای مناطق مختلف با هم متفاوت است.
عسل طبیعی اگر در شرایط مناسبی نگه داشته شود، تا سالها سالم باقی میماند و خراب نمیشود؛ اما برخی از مصرفکنندگان با نحوه صحیح نگهداری عسل آشنایی ندارند و ناخواسته باعث خراب و فاسد شدن عسل میشوند.
روشهای اشتباه نگهداری عسل، شرایط را برای رشد میکروارگانیسمها مانند باکتریها و قارچها فراهم میکنند و زمینه برای خراب شدن عسل مهیا میشود. پس با هم شرایط مناسب نگهداری عسل را مرور میکنیم:
آنچه در این مقاله می خوانید ...
شرایط مناسب نگهداری عسل طبیعی
عسل طبیعی را در جای خشک و خنک و در دمای بین ده تا بیست درجه سانتیگراد نگهداری کنید.
ظرفی که عسل را در آن نگه میدارید، شیشهای یا سفالی یا پلاستیک PET باشد و درِ آن کاملا محکم بسته شود تا ذرات خارجی مثل گرد و غبار، رطوبت و حشرات وارد آن نشوند. برای برداشتن عسل از ظرف، از قاشق کاملا خشک و تمیز استفاده کنید.
عسل را در یخچال قرار ندهید، زیرا هم سرعت شکرک زدن آن بالا میرود و هم احتمال تخمیر آن وجود دارد.
عسل را حرارت ندهید تا آنزیمهای مفید آن از بین نرود.
در مراکز تولید و نگهداری عسل به صورت عمده، از مخازن تمیز برای نگه داشتن عسل استفاده میشود. همچنین کارتنها و بستههای حاوی ظروف عسل را روی پالت قرار میدهند تا از ورود آلودگی به آن جلوگیری کنند.
در مراحل مختلف تولید و توزیع عسل، آزمایشهای متعددی در آزمایشگاههای مجهز مواد غذایی بر روی آن انجام میشود تا به دقت تمام فاکتورهای مرتبط با سلامت عسل را کنترل کنند.
خراب نشدن عسل در زمان طولانی
عسل کاملا طبیعی به دلایل مختلفی فاسد نمیشود و در صورت نگهداری صحیح تا سالها قابل استفاده است.
قندها بخش زیادی از ترکیب عسل را تشکیل میدهند. در چنین محیطی، میکروارگانیسمها امکان رشد و تکثیر و فعالیت را ندارند.
هرچه عسل رطوبت کمتری داشته باشد، مدت زمان طولانیتری سالم باقی میماند؛ به این دلیل که جریان فشار اسمزی به سمتی است که آب از داخل سلول میکروارگانیسم به درون محیط عسل کشیده میشود. این اتفاق سلول میکروب را دهیدراته میکند و مانع رشد و تکثیر آن میشود.
تراکم و غلظت عسل، انحلال اکسیژن را در آن با مشکل مواجه میکند و محیطی که اکسیژن در آن کم باشد، برای رشد میکروارگانیسمها مساعد نیست.
عسل PH اسیدی دارد. بخش زیادی از آن، اسید گلوکونیک است. از طرفی زنبور در فرایند تولید عسل، آنزیمهایی را به آن اضافه میکند و سبب تبدیل گلوکز اکسیداز به اسید گلوکونیک میشود. این واکنش، هیدروژن پروکساید آزاد میکند که از رشد میکروبها پیشگیری میکند.
عسل در چه شرایطی خراب میشود؟
رطوبت زیاد، موجب افزایش سرعت تخمیر عسل میشود؛ درنتیجه تولید اسیداستیک افزایش مییابد و عسل، ترش میشود. این رطوبت به دو طریق ممکن است افزایش پیدا کند. عسلی که زنبور در کندو تولید میکند، رطوبت زیادی دارد که طی فرایندهایی در همان کندو، آب اضافی آن از بین میرود و محصولی با رطوبت مناسب تشکیل میشود.
اگر این عسل زودتر از موعد یعنی پیش از کم شدن آب اضافی، برداشت شود، به آن عسل نارس میگویند که مستعد تکثیر و فعالیت بالای مخمرها و میکروارگانیسمهاست.
برخی اوقات عسل به موقع و با درصد مناسب آب برداشت میشود، اما در فرایند نامناسب نگهداری، حمل و نقل و بستهبندی، از محیط رطوبت اضافی جذب میکند و به مرور خراب میشود. عسلهای مناطق مرطوب ایران مثل شمال، رطوبت بالاتری دارند و نگهداری آنها سختتر است. عسل برداشت شده در فصل بهار هم معمولا رطوبت بیشتری از عسل پاییزه دارد.
انبارداری طولانی و همینطور رطوبت بالا، PH عسل را تغییر میدهند و باعث میشوند محیط مناسبی برای فعالیت میکروبها شود. همچنین نسبت فروکتوز به گلوکز و آنزیم دیاستاز هم با افزایش زمان نگهداری تغییر میکنند.
گاهی عسل در فرایند تولید یا جمعآوری به مواد خارجی و حتی میکروبی آلوده میشود. این موضوع خراب شدن عسل را سرعت میبخشد. ممکن است زنبورعسل بیماری خاصی داشته باشد یا گرده و شهد گل آلوده به میکروب باشد.
در برخی موارد زنبور برای استفاده از شهد و گرده روی گیاهان سمی مینشیند؛ البته مقدار این سموم در عسل به قدری کم است که اغلب مشکل خاصی ایجاد نمیکند. ابزارهای آلوده هنگام برداشت و نگهداری عسل هم میتوانند آن را آلوده کنند. برای اینکه از سلامت عسل مطمئن شوید، آن را از فروشندگان معتبر خریداری کنید.
تولید عسل خالص و طبیعی، کار پرزحمت و پرهزینهای است و مقدار عسل تولید شده نسبت به عسلهای تقلبی بسیار کمتر است. به همین دلیل برخی از تولیدکنندگان برای اینکه بتوانند سریعتر محصول بیشتری را برداشت کنند، برای تغذیه زنبور از شکر یا مواد صنعتی شیرین استفاده میکنند که کیفیت عسل را کاهش میدهد.
مصرف عسل برای کودکان زیر یک سال ممنوع است؛ زیرا میتواند موجب مسمومیت بوتولیسم شود.
برخی عسلها با موم به فروش میرسند. گاهی در محل نگهداری کندوها، پروانههای خاصی زندگی میکنند که ممکن است تخم آنها روی موم باقی بماند. درصورتیکه این تخمها روی موم بمانند، تبدیل به کرم و درنهایت پروانه میشوند.
کندوداران برای از بین بردن این تخمها و سایر آفاتی که ممکن است در مزرعه عسل وجود داشته باشند، اقدام به سمپاشی و حشرهکشی میکنند. اگر این سموم روی موم بنشینند، باعث آلودگی و خراب شدن آن میشوند.
به تازگی پژوهشی در دانشگاه آزاد مراغه انجام شده است که میزان آلایندههای محیطی و فلزات سنگین مثل قلع و سرب را روی عسل بررسی کرده است. اگر تا شعاع چند کیلومتری اطراف محل نگهداری کندوها، کارخانهها یا منابع تولید کننده فلزات سنگین مانند مراکز ذوب و استخراج فلزات وجود داشته باشند، ممکن است گیاهان منطقه آلوده به فلزات سنگین شوند.
این فلزات و مواد خارجی ازطریق زنبور به کندو انتقال پیدا میکنند و باعث آلودگی عسل میشوند. البته اگر مقدار این فلزات کم باشد، خطری سلامتی انسان را تهدید نمیکند. استانداردهایی برای مقدار فلزات سنگین وجود دارد که در آزمایشگاه آن را تایید یا رد میکنند. به همین دلیل عسل بهویژه عسل مومدار را نباید در ظروف فلزی نگهداری کرد.
در عسلی که فاسد شده چه اتفاقی رخ میدهد؟
– عسل طبیعی به مرور رنگ و عطر خود را از دست میدهد و مات میشود.
– تحقیقات نشان میدهد که هیدروکسی متیل فورفورال یا همان HMF که یکی از مهمترین شاخصهای کهنگی در عسل است، با افزایش زمان انبارداری، زیاد میشود. این ماده برای سلامتی مضر است و استانداردهای تدوین شده برای عسل، سقف مشخصی را برای آن تعیین کردهاند که در آزمایشهای تخصصی اندازهگیری میشود. به همین دلیل برای عسل طبیعی، تاریخ انقضا درنظر گرفته میشود.
– آنزیمهای موجود در عسل مثل دیاستاز و اسیدآمینههایی مانند پرولین بعد از گذشت مدت طولانی از برداشت، کاهش پیدا میکنند و خواص مفید عسل از دست میرود.
– PH عسل فاسد شده تغییر میکند.
از کجا خراب شدن عسل را تشخیص بدهیم؟
اگر عسل آبکی شده باشد یا خیلی رقیقتر از زمانی باشد که آن را خریدهاید، نشانههای دیگر خراب شدن عسل را هم بررسی کنید تا ببینید عسل فاسد شده است یا نه.
اگر طعم عسل از شیرینی به ترشی تغییر کرده باشد، آن را استفاده نکنید.
رس بستن یا شکرک زدن عسل، دلیل خراب شدن عسل نیست. عسل طبیعی خام که حرارت ندیده، پس از مدتی رس میبندد. برای تشخیص خراب شدن عسل، باید به دنبال علائم دیگری باشید.
عسلها بسته به نوع گیاهی که از آن تهیه شدهاند، رنگها و عطرهای مختلفی دارند. به مرور زمان برخی ترکیبات قندی و آنزیمها در عسل تغییر میکنند و کمی از شفافیت آن کم میشود یا ممکن است رنگ و عطر عسل تغییر کند. این تغییر اگر جزئی باشد، اشکالی ندارد و همچنان میتوانید عسل را میل کنید و از خواص آن بهرهمند شوید. اما اگر این تغییرات خیلی زیاد است، بهتر است از خوردن آن عسل خودداری کنید.
گاهی روی عسل فاسد شده، کف مشاهده میشود؛ البته این کف با کفی که هنگام حرارت دیدن عسل ایجاد میشود تفاوت دارد.
بهتر است عسل طبیعی و خام را تا وقتی تازه است مصرف کنید. بهترین زمان استفاده از عسل طبیعی، همان سال اول برداشت محصول است که تمام خواص عسل حفظ شده است و عطر و طعم لذیذی دارد. با گذشت زمان، خواص درمانی و تغذیهای عسل کاهش پیدا میکند.
متخصصان تغذیه توصیه میکنند که هر محصولی بهتر است به صورت تازه مصرف شود؛ عسل هم از این قاعده مستثنی نیست. تشخیص نشانه های خراب شدن عسل، کار سختی نیست. ذائقه و حس چشایی و بویایی شما به خوبی میتواند عسل سالم و لذیذ را از عسل خراب و ترش تشخیص دهد. سعی کنید عسل طبیعی را در همان ماههای اول برداشت، از تولیدکننده بخرید و با خوردن عسل تازه، از خواص آن بهره ببرید.
🐝 فروش ملکه و زنبور عسل کارنیکا درجه یک
عرضه مستقیم ملکه باکره کارنیکا و ملکه جفتخورده کارنیکا با کیفیت بالا، مناسب زنبورداران حرفهای و مبتدی.
- ملکه باکره کارنیکا جوان و سالم
- ملکه جفتخورده کارنیکا با تخمریزی عالی
- فروش زنبور ۳ قاب و ۴ قاب کارنیکا
- جفت طبیعی درجه یک با جمعیت قوی و آرام
- نژاد کارنیکا با رفتار آرام و زمستانگذرانی عالی
- مناسب توسعه زنبورستان و افزایش تولید عسل
- ارسال به سراسر ایران با بستهبندی مطمئن
تلفن:
01132433306
موبایل:
09195556515
آدرس: بابل - کمربندی غربی
🐝 برای اطلاع از قیمت روز ملکه و زنبور کارنیکا تماس بگیرید.
سلام
اینطور که شما توضیح دادید از ظاهر و طعم و مزه
عسل میشه فهمید که عسل از انقضا ان گذشته .
میشه لطف کنید بفرمایید معمولا چه وقت زمان
میبره تا یه عسل انقضا اش تموم شود .یا ظرف عسل
هم تو زمان ان تاثیر دارد.
سپاس از مطالب مفیدتان
سلام. من شنیده بودم عسل هیچوقت خراب نمیشه. خوب شد این مقاله رو خوندم. ممنون از اطلاعات مفیدی که تو سایت میذارید