ملکه و زنبور کارنیکا
دسته ها

10 تفاوت ملکه قفقازی و کارنیکا – کدام بهتر است؟

تفاوت قفقازی با کارنیکا

ملکه قفقازی و کارنیکا در کنار ایتالیایی سه زنبور محبوب از بین همه نژادهای زنبور عسل در ایران هستند که البته در سالهای اخیر کارنیکا در حال ربودن گوی سبقت از دو نژاد دیگر در ایران است. اگر می خواهید بدانید که ملکه قفقازی انتخاب کنید یا کارنیکا با ما در این مقاله همراه باشید.

مقایسه ملکه قفقازی و کارنیکا

ملکه قفقازی و کارنیکا شباهتها و تفاوتهایی با هم دارند. برای انتخاب ملکه مناسب در زنبورداری، باید به تمام این ویژگیها توجه کرد تا درنهایت بازدهی کندوها به حداکثر برسد. در این مقاله با هم تفاوتهای ملکه قفقازی و ملکه کارنیکا را بررسی می‌کنیم تا ببینیم کدامیک را باید تهیه کنیم.

مشخصات ملکه قفقازی

زنبور عسل قفقازی با نام علمی (Apis mellifera caucasia) که اغلب به اشتباه (caucasica) گفته می‌شود، زیرگونه‌ای از زنبور عسل غربی است. موطن اصلی این زنبور، گرجستان و منطقه قفقاز است اما در شرق ترکیه، ارمنستان و آذربایجان هم دیده می‌شود. در سالهای اخیر این زنبور اصلاح نژاد شده است و قابلیت فعالیت در سایر شرایط آب‌وهوایی را نیز دارد.

آناتومی و شکل ظاهری ملکه قفقازی و کارنیکا شباهت زیادی به هم دارد؛ اما رنگ کیتین ملکه قفقازی تیره با لکه‌های قهوه‌ای و رنگ موهایش خاکستری سربی است. زنبور قفقازی قد بلندی دارد و زنبور نر آن موهای سیاهی دارد که آن را از زنبور ماده متمایز می‌کند.

ملکه قفقازی و کارنیکا

خرطوم بلند زنبور قفقازی موجب می‌شود با گشت‌زنی کمتری، بتواند شهد بیشتری جمع‌آوری کند و مخصوصا برای تولید عسل تک‌گل مناسب است.

این نژاد زهر کافی و خوبی تولید می‌کند که می‌تواند برای فروش مناسب باشد.

زنبور قفقازی مقاومت خوبی در برابر بیماریها دارد؛ ولی طبق مقالات موجود نسبت به بیماری نوزما حساس است. البته برخی از زنبورداران داخلی که از ملکه قفقازی در زنبورستان خود استفاده کرده‌اند، آن را مقاوم می‌دانند و علت این امر را دوام آوردن و فعالیت آن در مناطق سرد قفقاز و همچنین تولید بره موم زیاد ذکر می‌کنند که یک آنتی‌بیوتیک طبیعی است. به نظر می‌رسد اظهارنظر در این مورد نیاز به تحقیق و بررسی بیشتری داشته باشد.

نژاد قفقازی برای فعالیت در مناطق سردسیر غرب و شمال غرب کشور مناسب است اما برای زمستان گذرانی نیاز به مقدار زیادی غذا دارد.  تمایل آن به بچه‌دهی کم است و به صورت متعادل تکثیر می‌شود. موارد کمی از غارتگری هم در این نژاد مشاهده شده است.

ملکه قفقازی آرام است. این نژاد خرطوم بلندی دارد که می‌تواند به کمک آن شهد را از عمیق‌ترین بافتهای گیاهان استخراج کند، جایی که کمتر زنبور دیگری می‌تواند این کار را انجام دهد.

ملکه قفقازی نوزادان مقاوم و کلنیهای قوی پرورش می‌دهد که در اواسط تابستان به قدرت کامل می‌رسند و برای برداشت عسل در مناطقی که بیشترین جریان شهد گیاهان را در اواسط تابستان دارند، بسیار خوب است.

طبق آنچه که در دائرةالمعارف ویکی‌پدیا آمده است زنبور عسل قفقازی زیرگونه‌ای بود که در اواسط قرن نوزدهم مورد توجه زنبورداران امریکایی قرار گرفت. انقلاب روسیه و الحاق گرجستان به ارتش سرخ، صادرات زنبورهای عسل قفقازی را متوقف کرد. مقامات شوروی نگران حفظ خلوص زیرگونه قفقازی بودند و صادرات آن را محدود کردند.

سالها قبل یک روزنامه انگلیسی به نام GOLDEN BEE مدال طلای بهترین زنبور جهان را به زنبور خاکستری قفقازی داده است. وجه تمایز این زنبور با برخی از گونه‌های دیگر، جمع‌آوری شهد در هوای بارانی است. این زنبور جوایز بین المللی زیادی به دست آورده است.

تفاوت ملکه قفقازی و کارنیکا

ملکه قفقازی و کارنیکا تفاوتهایی با هم دارند. طبق پژوهشهای انجام شده، تولید عسل در نژاد کارنیکا بیشتر است. زنبورهای قفقازی برای مناطقی با آب و هوای گرم مناسب نیستند؛ درحالیکه کارنیکا طوری اصلاح نژاد شده است که بتواند خود را با شرایط مختلف اقلیمی تطبیق دهد.

تفاوت ملکه قفقازی با زنبور بومی ایرانی

طی تحقیقی که در دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شده است ملکه بومی با ملکه قفقازی و کارنیکا از جهات مختلف مقایسه شده است. طبق نتایج به دست آمده از این تحقیق، درصد پذیرش ملکه بومی کمتر از ملکه قفقازی است. ملکه قفقازی بره موم بسیار زیادی نسبت به زنبور بومی تولید می‌کند و بچه‌دهی ملکه قفقازی کمتر از بومی است.

رشد جمعیت اول بهار در نژاد بومی ایرانی سریعتر از نژاد قفقازی است. تولید عسل سالانه نژاد ایرانی و قفقازی هم‌ردیف است اما فعالیت نژاد ایرانی برای جمع‌آوری گرده گل بیشتر از نژاد قفقازی است.

رفتار تهاجمی نژاد ایرانی بسیار بیشتر از زنبورهای قفقازی است. همچنین آلودگی نوزما در نژاد ایرانی بیشتر از نژاد قفقازی و در کارنیکا کمتر از قفقازی است. در اول بهار و قبل از شهد اصلی، زنبورهای قفقازی کمترین رشد جمعیت را نسبت به نژاد کارنیکا و بومی ایرانی دارند؛ اما رشد جمعیت بعد از شهد اصلی در نژاد بومی کمتر از کارنیکا و قفقازی است. مقدار گرده جمع‌آوری شده توسط نژاد قفقازی بسیار کمتر از کارنیکا و بومی است. نژاد بومی بچه‌دهی زیادی دارد.

مزایا و معایب ملکه قفقازی

ملکه قفقازی مزایای زیادی دارد که زنبورداران را تشویق به استفاده از آن می‌کند. از جمله این مزایا، آرام بودن این ملکه است. کسانی که تمایل به کسب درآمد از طریق فروش زهر زنبور عسل و بره موم را دارند، ملکه قفقازی می‌تواند برایشان انتخاب مناسبی باشد.

این نژاد برای فعالیت در مناطق سردسیر و معتدل بسیار مناسب است. زنبورهای نژاد قفقازی در اوایل بهار رشد آرامی دارند اما به تدریج شروع به افزایش جمعیت می‌کنند و در اواسط تابستان به میزان جمعیت زیادی برای تولید عسل تابستانه می‌رسند.

ملکه قفقازی در کنار ویژگیهای خوب خود، معایبی هم دارد. زنبورهای قفقازی مسیریابی ضعیفی دارند. این زنبور برای مناطقی که در فصل بهار بیشترین جریان شهد را دارند، زیاد مناسب نیست زیرا کلنیها تا اواسط تابستان به قدرت کامل نمی‌رسند.

این زنبور بره موم زیادی تولید و استفاده می‌کند که موجب دشواری مدیریت کندو می‌شود و قابهای کندو به میزان قابل توجهی به هم می‌چسبند. این زنبورها کمتر از نژاد کارنیکا در برابر مواجهه با آفت‌کشهای عصبی حساس هستند.

ملکه کارنیکا

مقایسه 10 ویژگی ملکه قفقازی و کارنیکا

1-ملکه قفقازی و کارنیکا هر دو آرام هستند و تمایل کمی به بچه‌دهی دارند.

2-میزان تولید عسل در زنبور نژاد کارنیکا بیشتر از نژاد قفقازی است.

3-ملکه کارنیکا اصلاح نژاد شده است؛ درنتیجه توانایی انطباق خود را با شرایط مختلف آب‌وهوایی دارد.

4-ملکه قفقازی بومی مناطق کوهستانی و سردسیر قفقاز است و در اقلیمهای مشابه به خوبی دوام می‌آورد؛ اما برای فعالیت در مناطق گرم و خشک زیاد مناسب نیست.

5-گفته می‌شود نژاد قفقازی نسبت به نوزما حساس‌تر از نژاد کارنیکا است.

6-ملکه قفقازی در اوایل بهار رشد کمتری نسبت به نژاد کارنیکا دارد و با گرمتر شدن هوا به رشد جمعیتی خوبی می‌رسد. به نظر می‌رسد برای تولید عسل بهاره، ملکه کارنیکا مناسب‌تر از ملکه قفقازی باشد.

7-زنبورهای قفقازی گرده گل کمتری جمع‌آوری می‌کنند.

8-جهت‌یابی زنبورهای نژاد کارنیکا بهتر از قفقازی است و غارتگری کمتری دارند.

9-نژاد قفقازی بره موم زیادی تولید می‌کند که مورد پسند اکثر زنبورداران نیست و کار با کندو را برایشان مشکل می‌کند.

10-زنبورهای نژاد قفقازی نسبت به نژاد کارنیکا در مقابل آفت‌کشهای نوروتوکسیک یا عصبی حساسیت کمتری دارند.

هر دو این ملکه‌ها یعنی قفقازی و کارنیکا به طور گسترده در کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند. ملکه قفقازی از سالهای دورتری در ایران وجود دارد و حتی اختلاط ژنتیکی با زنبورهای بومی ایرانی پیدا کرده است؛ ولی در سالهای اخیر ملکه کارنیکا با اقبال خوبی مواجه شده است. با این وجود هر کدام از آنها موافقان و مخالفان خودشان را دارند.

ملکه قفقازی بخریم یا کارنیکا؟

برای اینکه بین خرید ملکه قفقازی و کارنیکا انتخاب مناسبی داشته باشید باید به شرایط و اقلیمی که می‌خواهید در آن فعالیت کنید، توجه نمایید.

اول ببینید هدفتان از زنبورداری چیست و تجربه شما چقدر است. آیا می‌توانید با چالشهای نگهداری هر کدام از نژادها برآیید؟ یا تمایل دارید در کنار فروش عسل، سایر محصولات زنبور مانند بره موم و زهر آن را هم بفروشید؟

قیمت خرید ملکه قفقازی و کارنیکا هم متفاوت است. هر دو نژاد هم اکنون در ایران پرورش داده می‌شوند و طرفداران خودشان را دارند.

جمع بندی درباره مقایسه ملکه قفقازی و کارنیکا

ملکه قفقازی و کارنیکا دو نژاد از پرطرفدارترین زنبورهای عسل در ایران و سایر نقاط جهان هستند که هر کدام مزایا و معایبی دارند. انتخاب مناسب میان ملکه قفقازی و کارنیکا باید با توجه به شرایط زنبورستان و ویژگیهای خاص هر کدام صورت بگیرد. برخی از زنبورداران که سالها با یک نژاد خاص کار کرده‌اند نسبت به آن تعصب دارند و ترجیح می‌دهند نژاد دیگری را امتحان نکنند.

درست است که زنبورداران قدیمی سالها توانسته‌اند با نژادهای قبلی و روش کار سنتی، در این زمینه فعالیت کنند و اتفاقا نتایج خوبی هم گرفته‌اند؛ اما زنبورداری هم مانند هر صنعت دیگری در طول زمان متحول شده و به سمت توسعه و بازدهی بیشتر پیش رفته است.

برای کسب بهترین نتیجه خوب است بدون هیچ تعصب خاصی، در مورد نژادهای مختلف اطلاعات کسب کنید و به کسب تجربه‌های جدید علاقه نشان دهید. هر کسب‌وکاری برای توسعه نیاز به مواجه شدن با چالشها و روشهای جدید دارد.

برای انتخاب ملکه مناسب کندوهای خود حتما با افراد باتجربه‌ای که با هر دو نژاد کار کرده‌اند، مشورت کنید. خواهید دید که برای استفاده از هر کدام از آنها دلایل قانع کننده‌ای دارند. درنهایت شما باید به شرایط خود توجه کنید تا با انتخاب ملکه مناسب، چالشهای کاری خود را کمتر و بهره‌وری را بیشتر کنید.

اگر سوالی در مورد خرید ملکه مناسب دارید، می‌توانید با کارشناسان باتجربه یکتابی تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنند. اگر هم تجربه‌ای در مورد هر کدام از این ملکه‌ها دارید، لطفا در قسمت نظرات این مقاله، با ما و دوستان دیگر به اشتراک بگذارید.

 

یک نظر

  • داراب گفت:

    سلام
    سپاس از مقاله درست شما .بله درسته که افراد
    با تجربه روشهای قدیمی خودشون را دارند .ولی
    پیشرفت در هر زمینه ای باعث متحول شدن در
    اون کار میشود.

  • دیدگاهتان را بنویسید