آموزش کنه کشی با اسید فرمیک و اسید اگزالیک

آموزش کامل کنه کشی با اسید فرمیک و اسید اگزالیک در این بخش از آموزش زنبورداری با ذکر تمام نکات لازم آمده است. مطالعه کامل این متن به همه زنبورداران توصیه می شود.
درمان کنه زنبورعسل با اسید فرمیک و اسید اگزالیک به عنوان موثرترین و بهترین روش در سطح جهانی به کار گرفته می شود و استفاده از داروهای شیمیایی منسوخ شده است.

در چهارمین جلسه آموزش زنبورداری مناسب ترین روش در مورد اثربخشی کنه کشی با اسید فرمیک و اگزالیک را شرح می دهیم که دانستن آن برای هر زنبورداری ضروری است.

کنه کشی با اسید فرمیک و اسید اگزالیک بهترین راه مبارزه با کنه

در طول 15 تا 20 سال گذشته، متداول‌ترین روش‌های مورد استفاده برای کنترل کنه‌های واروآ، کنه‌کش‌های شیمیایی (مواد تشکیل‌دهنده فعال: فلومترین، فلووالینات، کومافوس، آمیتراز) بوده‌اند.

برای سال‌های متمادی زنبورداران به راحتی می‌توانستند کنه واروآ را با نوارهای آپیستان کنترل کنند، که به آرامی یک ماده شیمیایی مصنوعی (فلوالینات) را آزاد می‌کند که برای کنه واروآ بسیار سمی است. اما کنه واروآ به تدریج به این ماده مقاوم شده است. در آزمایشی که اخیراً انجام شده است نشان می دهد که درمان با آپیستان فقط نیمی از واروآها را در یک کلنی از بین می برد. زمانی که آپیستان برای اولین بار معرفی شد، و کنه واروآ مقاوم نبودند، کشتار کنه ها نزدیک به 100٪ بود.

با این حال، این مواد شیمیایی نیز بسیار پایدار هستند و می توانند پس از درمان های مکرر در محصولات زنبور عسل باقی بمانند. بنابراین، این کنه کش ها دارای معایب زیادی هستند.

دو مورد از مشکلات عمده در مورد درمان کنه واروآ که در دنیا تجربه شده اند عبارتند از: مقاومت جمعیت کنه ها در برابر مواد شیمیایی مورد استفاده برای کنترل آنها و همچنین باقی مانده های موجود در عسل و موم که نتایج درمان زنبوردار برای واروآ است. هر دوی این مسائل بسیار جدی هستند و همه زنبورداران باید از خطرات مرتبط با هر یک از این مشکلات آگاه باشند.

در حال حاضر در بیشتر مناطق جهان توصیه می شود که به دلیل افزایش مقاومت در جمعیت کنه ها و کاهش اثربخشی این مواد فعال، دیگر از مواد شیمیایی مبتنی بر فلومترین، تاو فلووالینات، کومافوس و آمیتراز استفاده نشوند.

به دلیل استفاده بی رویه از این داروهای شیمیایی در طول سالیان متمادی و با توجه به اینکه ماده موثره آن ها حتی در مقادیر کم در موم ذخیره می‌شود، سطح مقاومت جمعیت‌های کنه واروآ به این مواد شیمیایی در سراسر جهان رو به افزایش است.

اما متاسفانه در برخی مناطق جهان از جمله ایران به دلیل اصرار غلط برخی زنبورداران و نیز نبود حمایت های دولتی، کنه کشی با اسید فرمیک و اسید اگزالیک کمتر رواج یافته و هنوز نوارهای سمی به عنوان داروهای کنه کش استفاده می شوند.

کنه کشی با اسید فرمیک و اگزالیک

کنه کش های ارگانیک شامل اسیدهای آلی طبیعی و اسانس ها مانند اسید فرمیک، تیمول، اسید اگزالیک و اسید لاکتیک هستند که می توانند برای کنترل جمعیت کنه های واروآ مورد استفاده قرار گیرند.

از مزایای استفاده از این کنه کش ها می توان به اثربخشی کافی در برابر واروآ، خطر کم تجمع بقایای محصولات زنبور عسل و احتمال کم مقاومت در جمعیت کنه اشاره کرد.

آنچه امروز لازم و ضروری است استفاده از روشی برای کنترل جمعیت واروآ در کلنی ها است که در عین موثر بودن کمترین عوارض را داشته باشد و از نظر اقتصادی نیز بصرفه باشد و از طرفی دیگر تاثیر منفی بر سلامت عسل نداشته باشد.

بسیاری از روش های کنترلی علیه واروآ آزمایش شده است. تحقیقات روز دنیا بر رفتارهای بهداشتی زنبورهای عسل، داروی کنه اسید اگزالیک و اسید فرمیک و به دام انداختن کنه ها با شان نربافت متمرکز شده است. نتایج نشان می‌دهد که دو روش اول مؤثر هستند، اما به دام انداختن با شان نربافت به تنهایی چندان مؤثر نیست و باید در کنار روش های دیگر به کار گرفته شود.

کنه کشی با اسید فرمیک

اسید فرمیک پتانسیل بالایی در مبارزه با کنه ها دارد زیرا تنها ماده است که می‌تواند هم بر کنه ‌های آزاد و پراکنده و هم تولید مثل کننده در داخل سلول‌های نوزاد تاثیر مخربی بگذارد.

همچنین تا به امروز، هیچ مقاومتی در کنه واروآ در برابر اسید فرمیک شناسایی نشده است و اسید فرمیک ماندگاری مضری در عسل ندارد.

با این وجود، بسیاری از پارامترها مانند روش‌های استفاده، اندازه کندو، چگونگی تبخیر در کندو، رطوبت و دما تأثیر زیادی بر کارایی درمانی اسید فرمیک دارند .

به عنوان مثال، دمای بالا همراه با تهویه کم در کندو ممکن است منجر به مسموم شدن بیشتر نوزادان و مرگ و میر کمتر کنه واروآ به دلیل نرخ تبخیر سریع شود .

علاوه بر این، چندین مطالعه برخی از معایب دیگر مانند بچه دهی، مرگ و میر ملکه، زنبورهای جوان آسیب دیده یا کاهش نوزادان دربسته را در استفاده از اسید فرمیک نشان می دهد.

در دوزهای پایین، اسید فرمیک در کوتاه مدت و بلندمدت باعث اختلال حافظه زنبورها می شود . با این حال، به نظر می رسد اسید فرمیک راهکار بهتری برای کاهش کنه واروآ بدون تاثر منفی شدید بر زنبورهای عسل باشد .

علاوه بر این اسید فرمیک برای سلامتی زنبوردار در صورت استفاده نادرست مضر است که البته به راحتی قابل رعایت است.

در صورت بکارگیری اصولی اسید فرمیک می تواند در مبارزه با کنه ها تا 90 درصد کارایی داشته باشد.

کنترل کنه واروآ زنبور عسل با اسید فرمیک 65 درصد

کنترل کنه واروآ زنبور عسل با اسید فرمیک 65 درصد یک روش توصیه شده و موثر می باشد.

اسید فرمیک یک اسید آلی است که در عسل به میزان کم حدود 100 میلی گرم در کیلوگرم یافت شود و در برخی از عسل ها مثل صنوبر حاوی 200 میلی گرم در کیلوگرم است.

استفاده از اسید فرمیک برای مبارزه با کنه واروآ با غلظت لازم و به شکل تبخیر و گاز میباشد. زمانیکه هوای کندو از اسید فرمیک اشباع شود به سلولهایی که قابلیت نفوذ هوا دارد وارد میشود و کنه های زنبور عسل را از بین میبرد.

اسید فرمیک روی زنبورهای بالغ و شفیره های داخل حجره تاثیر نامطلوبی ندارد. مزیت دیگر اینکه کنه ها به آن مقاوم نمیشوند. در حال حاضر این ماده در اروپا بطور وسیع استفاده می شود.

معایب اسید فرمیک

اسید فرمیک ماده ای است که باید با احتیاط مصرف شود چون اثر سوء بر سلامت انسان دارد و باعث سوختگی شدید در بدن انسان بویژه دستها و انگشتان می شود. راه ساده ای برای در آمان ماندن از اثرات سوء اسید فرمیک وجود دارد. استفاده از ماسک مناسب و استفاده از دستکش پلاستیکی مناسب. دقت کنید که با رسیدن اسید فرمیک یا گاز آن به پوست ابتدا چیزی احساس نمی کنید اما بعد از چند ساعت آثار سوختگی ظاهر می شود و شدت آن به میزان و غلظت اسید بستگی دارد.

استفاده از اسید فرمیک در شرایط نامناسب 5% ملکه کشی دارد.

بهتر است زمانی مصرف شود که درجه حرارت بین 30-20 درجه سانتی گراد باشد. بیشتر از 30 درجه برای زنبور مضر است و در زیر 12 درجه اثری نخواهد داشت چون به درستی تبخیر نمی شود. تمام منافذ کندو باید در هنگام استفاده باز باشند.

روش تبدیل اسید فرمیک به 65 درصد

ابتدا اسید فرمیک مورد نظر را از بازار تهیه کنید. فروشندگان لوازم آزمایشگاهی و داروخانه های دامپزشکی یا اتحادیه های زنبورداری عرضه کننده اسید فرمیک هستند. بهترین اسید فرمیک غلظت 100 % برند مرک آلمان می باشد که هم اکنون در ایران یافت نمی شود.

اسیدهای موجود اغلب 80 درصد هستند.

دقت کنید از خرید اسید فرمیک با قیمت بالا با این دلیل که محصول مرک آلمان است یا به هر توجیه دیگر اکیدا خودداری کنید، زیرا اسیدفرمیک به دلیل ماهیتی که دارد در نوع معمولی تاثیر لازم را خواهد گذاشت. بهترین راه برای تهیه اسید فرمیک مراجعه به اتحادیه های زنبورداری نزدیک شماست و یا از مراکز فروش لوازم آزمایشگاهی معتبر در شهر تهران یا شهرهای بزرگ تهیه کنید.

فرمول رقیق سازی اسید فرمیک به 65 %

میزان مورد نظر اسید (به ازای هر کندوی بی طبق 70 تا 100 سی سی) ضربدر 65 تقسیم بر غلظت اسید شما.

مثلا اسید شما 85 درصدی است. ده کلنی 4 تا 10 قاب دارید : 10ضربدر 80 سی سی که میشود 800 سی سی.

یعنی شما 800 سی سی اسید فرمیک 65 درصد نیاز دارید. پس 800 ضربدر 65 که میشود 52000 و تقسیم بر 85 که میشود 611 سی سی.

پس 611 سی سی اسید فرمیک 85 درصد را به 189 سی سی آب مقطر اضافه کنید. حتما اسید را به آب مقطر اضافه کنید نه آب را به اسید.

دو راه برای اندازه گیری و ترکیب توصیه می شود. راه اول استفاده از ترازوی آشپزخانه و راه دوم استفاده از سرنگ.

به عنوان مثال از سرنگ مناسب و کاسه پلاستیکی یکبار مصرف ماست خوری یا ترشی گرد بدون درب استفاده کنید.

توری آلومینیومی پنجره تهیه کنید و به اندازه ظرف ببرید و روی ظرف را بپوشانید و توری را با برگرداندن لبه آن ثابت کنید. اگر از این ظرف به درستی مراقبت کنید تا مدت ها قابل استفاده است.

در زمان ریختن اسید فرمیک به داخل ظرف می توانید از بطری نوشابه یا هر ظرف با دهانه تنگ تر استفاده کنید . نیم متر از کلنی فاصله بگیرید تا اسید مستقیم روی زنبورها ریخته نشود. ظرف را بالای شان ها در وسط کندو بگذارید. ظرف اسید را در کف کلنی قرار ندهید.

در زمان شارژ مجدد حتما باقیمانده اسید فرمیک را دور بریزید چون اغلب آن آب است و اسید آن تبخیر شده است و در صورت شارژ مجدد اسید فرمیک 65 درصد به آن آب غلظت اسید پایین امده و کارایی لازم را نخواهد داشت.

در زمان کوچ حتما اسیدها را بردارید.

دوره استفاده از اسید فرمیک

بهترین حالت کنه کشی با اسید فرمیک حالت پیوسته حداقل 96 ساعت در هر دوره است.

نکته : اسید فرمیک یک راه درمان و کنترل کنه هاست و کنه های داخل حجره را تا حد زیادی از بین می برد.

اسید فرمیک به صورت اسپری هم یافت می شود که استفاده از آن نیازمند بررسی شرایط مختلف است. در استفاده از آن احتیاط لازم است. گفته می شود در اسپری اسید فرمیک همه چیز یافت می شود غیر از اسید فرمیک. می گویند مواد موثره آن فابکوزین و یا آمیتراز و دیگر سموم به کار رفته در نوارهاست که به دلیل مقاوم شدن کنه ها نه تنها تاثیری در آن ها ندارد بلکه سبب تلفات نیز می شود و عسل را آلوده می کند. گزارش های زیادی همواره به یکتابی می رسد که پس از استفاده از اسپری های اسید فرمیک کلنی از بین رفته و یا جمعیت زیادی تلف شده است.

نکات طلایی درباره روش کنه کشی با اسید فرمیک

1- ابتدا ظرف اسید را به تعداد کلنی آماده کنید. دقت کنید که عمق ظرف زیاد نباشد تا به زیر درب کندو کیپ نشود که مانع تبخیر و نفوذ درست اسید به داخل فضای کندو می شود.

بهتر است یکی دو روز قبل از کنه کشی با اسید فرمیک ظرف اسید را روی شانه ها بگذارید تا زنبورها با موم ظرف را ثابت و محکم کنند.

سر ظرف باز نباشد تا زنبورها در داخل اسید تلف نشوند.

کندو به درستی مستقر باشد و زیاد شیب نداشته باشد تا باعث ریختن اسید بر سر زنبورها نشود چون فورا باعث مرگ زنبورها و حتی ملکه می شود.

2- اسید فرمیک با آب مقطر کاملا ترکیب نمی شود بنابراین قبل از ریختن در ظرف اسید فرمیک را به خوبی تکان دهید و فورا در ظرف بریزید و هر بار این کار را تکرار کنید. اگر بعدا مشاهده کردید که اسید در یک کلنی تبخیر شد و در کلنی دیگر ظرف هنوز پر است اغلب به دلیل عدم رعایت همین نکته است.

3- مهمترین نکته: تا 96 ساعت سر کندو را باز نکنید. تنها زمانی گاز اسید فرمیک در سلول لاروها نفوذ می کند که مقدار مشخصی اسید فرمیک در دمای مناسب تبخیر شود و به دوز مناسب برسد. برای اینکه دوز مناسب فراهم شود به هیچ وجه درب کندو را تا 96 ساعت باز نکنید. مقدار اسید برای هر کندو حتی با چهار قاب کمتر از 80 سی سی نباشد چون فضای یک کندوی استاندارد لانگستروت ملاک دقیق این اندازه گیری است نه تعداد قاب زنبور.

میزان 100 سی سی اسید فرمیک 65 درصد در طی 96 ساعت حدود 90 درصد کنه های داخل حجره را از بین می برد. این درحالی است که با استفاده از 30 سی سی اسید فرمیک 65 درصد در طول 24 ساعت میزان مرگ و میر کنه واروآ تنها 20 درصد گزارش شده است.

بر اساس نظر استاد بحرینی استفاده از 100 سی سی اسید فرمیک برای مدت 16 روز تا 95 درصد کنه ها را از بین می برد.

کنه کشی با اسید فرمیک 85 درصد : طبق تحقیقات استفاده از اسید فرمیک 85 درصد به میزان 50 سی سی و به مدت دو ساعت تا 100 درصد کنی کشی داشته است. این روش می تواند خارج از کندو برای شان های حاوی لارو سربسته به کار گرفته شود.

برای آزمایش با به دام انداختن کنه در حجرات در بسته و با استفاده از اسید فرمیک در خارج از کندوی اصلی به مدت 90 دقیقه می توان تا 95 درصد کنه ها را از بین برد.

به نظر شما چگونه می توانید از این روش استفاده کنید؟ در بخش نظرات سایت بنویسید.

4- کنه کشی با اسید فرمیک به لاروهای مسن و زنبورهای تازه متولد شده آسیب وارد می کند. در برخی پژوهش ها مرگ ده درصد از لاروها گزارش شده است. لاروهای حدود 9 روزه بیشترین حساسیت را به اسید فرمیک دارند. اما برای کنترل کنه تحمل این عوارض جانبی لازم است. در اغلب اوقات با رعایت دقیق اصول به بهترین شکل نتیجه حاصل می شود.

سه اشتباه بد در استفاده از اسید فرمیک

1– غلظت نامناسب اسید فرمیک و پایین تر از 65 درصد. تا 68 درصد نیز نتایج خوبی گزارش شده است.

2–استفاده از ظرف نامناسب که اغلب دربسته است و سوارخ های کوچکی دارد.

3- استفاده از مقدار کم اسید فرمیک در هر بار که به دلیل فاصله افتادن بین دو تزریق تاثیر آن از بین می رود.

مقاله آموزش زنبورداری جلسه 3: صفر تا 100 مبارزه و درمان کنه زنبورعسل را حتما مطالعه کنید.

کنه کشی با داروی کنه اسید اگزالیک

کنه واروآ می‌تواند به دو صورت در کندو جولان می دهد:

1- در سلول‌های نوزادان

جایی که کنه‌های ماده بالغ تخم‌گذاری می‌کنند و کنه‌های جوان با تغذیه از همولنف شفیره رشد می‌کنند. سلول نوزادان در روزهای 8 یا 9 توسط زنبورها بسته می شود و وضعیت ایده آل کنه ها شروع می شود. هیچ دارویی در این حالت بر کنه های محصور در سلول تاثیر ندارد غیر از اسید فرمیک. این ویژگی اسید فرمیک را از بقیه کنه کش ها متمایز می کند.

2-در حالت چسبیده به بدن یک زنبور بالغ (حالت فورتیک)

داروی کنه اسید اگزالیک فقط کنه های فورتتیک را از بین می برد.

برای پایین نگه داشتن سطح آلودگی کلنی به کنه واروآ نباید در سطح فورتیک و پراکندگی کنه به آنها مجال و فرصت بدهید. استفاده از داروی کنه اسید اگزالیک بهترین روش برای از بین بردن کنه های سرگردان و آزاد است.

روش صحیح استفاده از اسید اگزالیک برای مقابله با کنه واروآ زنبور عسل

روش اول: تزریق

روش های تزریق یا اسپری داروی کنه اسید اگزالیک ، که از مقدار مشخص اسید اگزالیک حل شده در محلولی که با وزن مساوی شکر و آب ساخته شده است (مثلاً حل کردن 18 گرم اسید اگزالیک در محلول 300 گرم شکر و 300 سی سی آب).

روش تزریق به این صورت است که حدود 25 الی 30 سی سی از این مایع برای یک کلنی کافیست و باید بین قاب ها تزریق می شود و زنبورها آن را می خورند و دوز مناسب در بدن زنبور باقی ماند و مانع آسیب رسانده کنه ها می شود.

در زمان تزریق نباید کلنی حاوی تخم و لارو باشد چون مایع تزریق تاثیرات منفی روی تخم و لارو می گذارد.

برخی از زنبورداران به توصیه بعضی از کارشناسان در اوج جریان شهد اقدام به حبس ملکه می نمایند و پس از 24 روز و به صفر رسیدن تخمریزی ملکه اقدام به تزریق می کنند و سپس ملکه را آزاد می کنند و تا حداقل 4 ماه هیچ اقدامی برای کنه کشی انجام نمی دهند.

این روش معایبی دارد:

1- ملکه آسیب می بیند چون به اجبار از تخمریزی ملکه جلوگیری می شود.

2- سازماندهی طبیعی کلنی دچار اختلال می شود و بعد از آزاد سازی ملکه ممکن است کشته و حذف شود.

3- ممکن است جریان جمعیت سازی کلنی با اختلال جدی مواجه شود.

4- حبس ملکه در سطح زنبورستان های بزرگ در اوج جریان شهد کاری سخت و و زمان بر و نشدنی است.

(در قسمت پایانی این مقاله نظر آقای مهندس عطائیان را درباره تزریق داروی کنه اسید اگزالیک آورده ایم که موافق با این روش هستند).

نکته مهم: زنبورهایی که تابستان در کوهستان می مانند در برهه ای معمولا خودبخود و طبق طبیعت خود به دلیل سرمای شبانه و کاهش گرده طبیعت ، تخمریزی را بسیار کاهش می دهند و یا قطع می کنند و نیازی به حبس ملکه نیست. در این دوره از روش تزریق می توانید استفاده کنید و این صفت بویژه در نژاد کارنیکا بسیار شایع است.

نمونه قطع تخمریزی در کوهستان در مردادماه

روش دوم: تصعید یا بخار سرد اسید اگزالیک

روش تصعید، که از یک ابزار مناسب با قابلیت گرم کردن داروی کنه اسید اگزالیک برای تبخیر کریستال های اسید اگزالیک استفاده می شود.

بدین روش که وقتی اسید اگزالیک تا دمای حدودا 160 تا 180 درجه سانتیگراد گرما ببیند ابتدا به مایع سفید رنگ تبدیل می شود و سپس از حالت مایع به بلورهای بسیار ریزی شبیه بخار سفید رنگ تبدیل می شود و زنبورها در یک حمام مه در داخل کندو قرار می گیرند.

بلور اسید اگزالیک بر بدن زنبورها می نشیند و همچنین کنه ها در معرض اسید اگزالیک قرار می گیرند و دستگاه تناسلی آنها از بین رفته و از بین می روند.

هنگامی که کنه ها با این کریستال ها تماس پیدا می کنند، می میرند. زنبورها با این فرآیند آسیبی نمی بینند، در حالی که میزان مرگ و میر کنه ها بیش از 90٪ است.

فیلم تصعید داروی کنه اسید اگزالیک در کوهستان

بهترین روش استفاده از داروی کنه اسید اگزالیک

تحقیقات نشان می دهد که از بین همه روش کاربردی برای کنترل کنه واروآ با داروی کنه اسید اگزالیک ، تصعید از همه لحاظ بهترین است. تصعید در دوزهای کمتر بهتر است، و هیچ آسیبی به زنبورها وارد نمی‌کند و در بهار کلنی‌هایی با تخمریزی بیشتر ایجاد می‌کند. استفاده از 2.25 گرم اسید اگزالیک از طریق تصعید در کندوهای بدون تخم و لارو در زمستان 97 درصد از کنه واروآ را از بین می برد.

مهم است که کندوها هنگام درمان هیچ گونه تخم و لارو نداشته باشند. یعنی در اواخر پاییز و زمستان و همچنین در کوهستان که به دلیل دمای پایین هوا تخمریزی قطع می شود و یا به حداقل می رسد استفاده از اسید اگزالیک به شدت توصیه می شود.

این بدان معنی نیست که در دیگر زمان ها نباید از داروی کنه اسید اگزالیک استفاده کنید بلکه توصیه می شود هر 20 روز یکبار به طور منظم از دوز پایین اسید اگزالیک به روش تصعید استفاده کنید.

دوز پایین یعنی دمیدن بخار اسید اگزالیک به مدت 7 ثانیه در کندو. این زمان می تواند در زمان زمستان یا قطع شدن تخم ریزی 15 ثانیه و ماهی یکبار تکرار شود. استفاده از اسید اگزالیک در دمای 4-16 درجه سانتی گراد توصیه می شود.

بهترین دستگاه تصعید اسید اگزالیک چه ویژگی هایی دارد؟

اسید اگزالیک ترکیبی است که به طور طبیعی در سبزیجاتی مانند اسفناج و تربچه وجود دارد. سازمان حفاظت از محیط زیست ایالات متحده آمریکا استفاده از اسید اگزالیک را به عنوان یک کنه کش موثر مجاز کرده است . همچنین مقادیر کمی از اسید اگزالیک در عسل پیدا می شود. از این رو، استفاده از آن در کندو بی خطر است.

زنبورداران در سراسر کشور از داروی کنه اسید اگزالیک برای نجات کلنی های خود از شر کنه واروآ استفاده می کنند .

تصعید اسید اگزالیک در دمای بالای 180 درجه اتفاق نمی افتد بلکه اسید اگزالیک در دمای بالای 180 درجه می سوزد و به دی اکسید کربن بسیار سمی برای زنبورها تبدیل می شود و یا در خوشبینانه ترین حالت اسید اگزالیک سوخته تاثیری روی کنه ها ندارد و اثرات سویی برای دراز مدت روی زنبورها می گذارد.

تعداد بسیار کمی از بخارسازها دارای سنسور یا تنظیم کننده دما هستند.

اگر بخارساز خیلی سریع داغ شود، می‌تواند باعث تجزیه اسید اگزالیک به جای تصعید کامل شود. که اثربخشی داروی کنه اسید اگزالیک را کاهش می دهد.

دستگاه بخارساز بسیار کارآمد به سرعت گرم می شود. فقط حدود 2-3 دقیقه طول می کشد تا به اندازه کافی گرم شود.

نشانه سوختن اسید اگزالیک

داروی کنه اسید اگزالیک هنگامی که به درستی تصعید می شود به بلورهای بسیار ریز تبدیل می شود که روی اجسام به صورت گرده سفید می نشیند و زنبورها به صورت موجوداتی سفید از کندو خارج می شوند.

اما هنگامی که اسید اگزالیک در معرض دمای بالای 180 درجه سانتیگراد قرار می گیرد می سوزد و به بخار آبی تبدیل می شود و هیچ خاصیتی ندارد.

متاسفانه اغلب دستگاه های گازی چون سنسور تنظیم دما ندارند در ثانیه های اول ممکن است تصعید را به درستی انجام دهند اما خیلی زود دمای کوره آنها بالا می رود و سبب سوختن اسید اگزالیک می شوند.

دستگاه های برقی دارای سنسور دمای مناسب و استاندارد برای تصعید مناسب هستند.

شما با یک دستگاه تصعید مناسب و یک اینورتر 1000 برای تبدیل برق ماشین به برق 220 ولت می توانید در هر جایی از دستگاه برقی تصعید اسید اگزالیک استفاده کنید.

که یکی دو نمونه برقی در بازار ایران تا این لحظه موجود است و می توانید از فروشگاه یکتابی نیز آنلاین خرید و تهیه کنید.

دودی و اسید اگزالیک

از استفاده از دودی به عنوان دستگاه تصعید اکیدا خودداری نمایید چون سبب سوختن اسید اگزالیک می شود.

بهترین اسید اگزالیک

داروی کنه اسید اگزالیک دی هیدرات بهترین اسید اگزالیک برای استفاده در زنبورداری است. مراکزی که اسید فرمیک عرضه می کنند معمولا اسید اگزالیک نیز برای فروش دارند.

نکته مهم: قبل از استفاده از داروی کنه اسید اگزالیک از کیفیت آن مطمئن شوید. برخی مواد که به عنوان اسید اگزالیک فروخته می شوند مواد ناخالصی هستند که اصلا اسید اگزالیک نیستند. اسید اگزالیک شبیه بلورهای نمک می باشد که بسیار رطویت دوست است و اگر در معرض رطوبت قرار گیرد رطوبت را جذب می کند و سفت می شود.

مقایسه روش تصعید و تزریق اسید اگزالیک

روش تصعید سبب مرگ و میر مستقیم زنبورها نمی شود اما ممکن است در روش تزریق ، به ویژه اسپری با بالاترین دوز یعنی 2.25 گرم در هر کندو، منجر به مرگ تعدادی زنبور در حدود 2 درصد شود.

تزریق سبب می شود در دراز مدت یعنی در حدود 4 ماه زنبورهای بیشتری ریزش داشته باشند که این مسئله از معایب روش تزریق است.

در روش تصعید کندو نیازی به باز شدن ندارد و به طور کلی سریعترین روش است و هر کندو حدود سه دقیقه طول می کشد.

میزان اسید اگزالیک برای هر کندو

بر اساس نتایج تحقیقات و مقالات علمی منتشر شده می‌توانیم به زنبورداران توصیه کنیم که بهترین روش درمان کلنی با 2.25 گرم داروی کنه اسید اگزالیک از طریق تصعید است. اگرچه 1.12 گرم از طریق تصعید نیز باعث مرگ و میر بالای واروآ شد، اما بالاترین دوز یعنی 4.50 گرم، هیچ آسیبی به زنبورها یا کلنی ها وارد نکرد. بنابراین، منطقی به نظر می رسید که دوز متوسط را توصیه کنیم.

2.25 گرم اسید اگزالیک تقریبا چقدر است؟

تقریبا یک پیمانه قاشق مرباخوری معادل 2.25 گرم است. شما هم می توانید با ترازوهای دقیق اندازه گیری کنید.

اسید اگزالیک یک ماده شیمیایی طبیعی است و در عسل و در بسیاری از سبزیجات یافت می شود. هویج حاوی 0.5 گرم اسید اگزالیک در هر 100 گرم است . دوز کشنده برای انسان 0.6 گرم در هر کیلوگرم است . به این معنی که یک زنبوردار با وزن تقریبی 75 کیلوگرم باید 45 گرم (برای درمان 20 کلنی کافیست) ببلعد تا 50 درصد احتمال مرگ داشته باشد. پنج عدد هویج (مقدار نشان داده شده) حاوی تقریباً 2.25 گرم اسید اگزالیک است. این برای درمان یک کندو کافی است.

شرایط کندو برای تصعید اگزالیک

ورودی کندو را با استفاده از تکه های فوم به طور موقت مهر و موم کنید تا بخار در داخل کندو محبوس شود. توصیه می شود پس از برداشتن لوله دستگاه تصعید، ورودی را تا 10-15 دقیقه در بسته نگه دارید. از آنجایی که ما در زمستان در روزهای خنک از اسید اگزالیک استفاده می‌کنیم، هیچ فعالیتی از سوی زنبورها وجود نداشت که با بستن موقت ورودی، مختل شود.

در هنگام استفاده از تصعید اگزالیک شرایط محیطی باید به نحوی باشد که اگر زنبوری پرواز کرد بتواند به کندو برگردد.

به عنوان مثال هوای تاریک یا دم غروب زمان مناسبی برای تصعید نیست و زنبورها به خاطر دود بیرون می زنند و بعد از پرواز نمی توانند به کندو برگردند و به سمت لامپ های اطراف می روند و یا تلف می شوند.

همچنین در هوای خیلی سرد یا بارانی که زنبورها رفت و آمدی ندارند از اسید اگزالیک استفاده نکنید

نکات ایمنی زمان استفاده از اسید اگزالیک

اسید اگزالیک برای چشم و غشاهای مخاطی انسان مضر است. مهم است که اسید اگزالیک را چه به صورت پودر و یا دود، تنفس نکنید. به همین دلیل در هنگام استفاده از اسید اگزالیک از عینک ایمنی، ماسک مناسب و ترجیحا ماسک غواصی استفاده کنید و در هنگام استفاده از دستگاه های برقی از دستکش پلاستیکی و چکمه استفاده کنید. چون این دستگاه ها پورتابل هستند و ارت ندارند.

اسید اگزالیک زمان عدم وجود تخم و لارو

از آنجایی که اسید اگزالیک فقط کنه های فورتتیک را از بین می برد، برای حداکثر اثربخشی، درمان کلنی های بدون تخم و لارو ضروری است. با بازرسی کندو در اواخر پاییز و زمستان، زنبورداران می‌توانند تعیین کنند که حداقل دوره طبیعی تولید مثل در منطقه آنها چه زمانی است.

کاری که شما انجام می‌دهید این است که بلافاصله یا چند روز قبل از استفاده از اسید اگزالیک کلنی ها را بررسی کرده و اگر تکه‌های کوچکی از لارو سربسته وجود داشت آن را بتراشید. اگرچه این کار اضافی است، اما ارزش انجام آن را دارد زیرا حتی نواحی کوچکی از نوزادان سرپوشیده به بسیاری از واروآهای ماده بالغ اجازه می دهد تا مخفی شوند و از اسید اگزالیک در امان بمانند. نتایج نشان می دهد که 97 درصد کنه واروآ در کندوهای بدون تخم و لارو از بین می روند.

بهترین فصل استفاده از اسید اگزالیک

روش محلول و کاربردهای تصعیدی در اواخر پاییز تا اوایل بهار، زمانی که نوزاد کمی وجود دارد، انجام می شود. به یاد داشته باشید که حتی یک نوزاد کوچک نیز می‌تواند از مقدار زیادی از واروآ در برابر اسید اگزالیک محافظت کند، زیرا بسیاری از واروآها در سلول‌های در بسته تولیدمثل خواهند کرد.

اصطلاح بخار سرد در تصعید چیست؟

تبدیل اسید اگزالیک به حالت بخار اصطلاحا تصعید نامیده می شود و اگر بخار قابلیت تبدیل مجدد به بلورهای اسید اگزالیک را داشته باشد آن بخار استاندارد و بخار سرد نامیده می شود. بدیهی است داروی کنه اسید اگزالیک در زمان سوختن و تبدیل شدن به منوکسید و اسید فرمیک خاصیت خود را از دست می دهد. بخار سرد به معنی کاملا سرد بودن بخار هنگام خارج شدن از دهانه دستگاه نیست. بلکه در هر صورت زمان تصعید وقتی بخار از دهانه دستگاه خارج می شود کمی گرم هست (نه به اندازه ای که زنبورها را بسوزاند) و بهترین نشانه درست بودن آن نشستن روی کرک بدن زنبور یا روی موهای دست انسان است.

علیرغم استفاده از اسید اگزالیک به عنوان یک راه کنترل درمان ارگانیک، اسید اگزالیک در دوزهای بالا می تواند برای زنبورها مضر باشد. به عنوان مثال آسیب‌های شدید بافت داخلی و غیرقابل برگشت یا اختلال در فعالیت پروتئولیتیک کوتیکول مشاهده شد، که ایمنی زنبورها را مختل کرد .

روش خوراکی و روش تزریق اسید اگزالیک باعث میزان مرگ و میر بالاتر در مقایسه با روش تصعید در زنبور عسل است.

ترکیب اسید اگزالیک با گلیسیرین

یک مطالعه معتبر نشان داد که ترکیب گلیسیرین با داروی کنه اسید اگزالیک ممکن است از اثرات مضر روش های خوراکی را کاهش دهد، بدون اینکه اثربخشی درمان کنه کش را کم کند.

علاوه بر تأثیر روی زنبورهای بالغ، آزمایش‌هایی که روی مراحل لارو به روش اسپری اسید اگزالیک انجام شد، آسیب‌های روده میانی را نیز نشان داد . از جمله اثرات بلندمدت روش تزریق و اسپری بر کلنی می توان به مرگ و میر نوزادان، کارگران و گاهی اوقات ملکه را نام برد که البته غلظت به کار برده شده در این امر دخیل است.

بهترین روش برای درمان کنه واروآ زنبور عسل از نظر مهندس علی عطائیان

مهندس علی عطائیان استاد برجسته در حوزه اصلاح نژاد زنبور عسل و نیز تلقیح مصنوعی نژاد کارنیکاست.

او متولد 1351 در همدان است و اکنون مدیر عامل شرکت دانش بنیان تلقیح مصنوعی ملکه زنبور عسل الوند می باشد. کمتر زنبورداری را در ایران می توان یافت که با این چهره علمی حوزه زنبور آشنایی نداشته باشد.

او با استناد به آخرین یافته های محققان کشور آلمان اظهار داشته است که استفاده از دارو دیگر راه مناسبی برای کنترل یا درمان کنه واروآ در زنبور عسل نیست و اصولا درمان کنه واروآ نه تنها با دارو امکان پذیر نیست بلکه به نظر می آید استفاده محض از دارو یک راه عاقلانه و منطقی در این زمینه نیست.

وی مهم ترین دلیل و علت این امر را در این می داند که کنه های داخل حجره معظل اساسی در بحث آلودگی کلنی به شمار می آید و هیچ دارویی قادر نیست تا حد قابل قبول و موثری کنه های داخل حجره را از بین ببرد.

به نظر وی استفاده از روش های ترکیبی که پیشگیری و اقدامات مدیریتی از جمله حبس ملکه در زمان مناسب در رأس آن قرار دارد بهترین راه در کنترل و در نهایت درمان کنه واروآ است.

مهندس علی عطائیان اظهار داشته است محققان در کشور آلمان در طول یک دهه تحقیق و پژوهش به این نتیجه رسیده اند که باید زنبوردار شرایط را برای رشد و نمو کنه سخت نماید و این کار روشی موثر در مقایسه با روش های سنتی یعنی استفاده از انواع داروهای کنه کش می باشد.

بدین ترتیب او انجام اقدامات زیر در کنترل و درمان کنه و داشتن کلنی های قوی و با توان بالای زمستان گذرانی را اکیدا توصیه نموده است.

1- حبس ملکه به مدت 24 روز با استفاده از ابزار مناسب در اوج جریان شهد در ماه های خرداد یا تیر در اقلیم های مختلف ایران.

2- تولد کلیه نوزدان و عاری شدن کلنی از هر گونه تخم و لارو.

3- فشرده سازی کلنی و تزریق شربت اسید اگزالیک باکیفیت آزمایشگاهی در میان قابها به میزان 25 الی حداکثر 30 سی سی به ازای هر کلنی و رها سازی ملکه (18 گرم اسید اگزالیک+300 سی سی آب+300 گرم شکر).

نکته: ایشان همچنین استفاده از شان نر بافت به عنوان وسیله ای برای به دام انداختن کنه ها را حداقل در سه نوبت در ماه های اولیه بهار ضروری دانسته اند.

آقای عطائیان همچنین در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشته اند که فرایند بچه دهی زنبورها بویژه زنبور بومی ایرانی یک واکنش طبیعی و کاملا بهداشتی و اجتناب ناپذیر برای مقابله با کنه واروآ است. به نحوی که زنبورها تحت تاثیر آلودگی به کنه و حتی دیگر آلودگی ها سعی می کنند در زمان مناسب قسمت اعظم آلودگی را در کلنی مادری رها کرده و با یک جمعیت سالم کلنی را ترک کنند.

وی گفته است همین جمعیت اگر چه در ظاهر بدون تخم و عسل و سازماندهی است اما درنهایت با قدرت بازپروری سریع به یک کلنی قوی در طول سال تبدیل می شود که این رشد و سلامت ناشی از همان غریزه مقابله طبیعی با کنه و آلودگی های مختلف است. او معتقد است این رفتار طبیعی زنبورها بهترین الگو برای تایید روش فوق برای درمان کنه است.

وی در نهایت مدیریت صحیح کلنی با در نظر گرفتن ویژگی های نژادی و همچنین توجه به اصل مهم «پرورش زنبور سالم» را بزرگترین رمز موفقیت زنبوردار دانسته است.

جمع بندی

شما با انجام اقدامات لازم درباره درمان و کنترل کنه، اکنون باید بدانید که چگونه و چرا باید زنبورهای خود را تغذیه کنید. ما در جلسه بعدی یعنی جلسه پنج و ششم روش های تغذیه زنبور عسل را آموزش داده ایم.

🐝 فروش ملکه و زنبور عسل کارنیکا درجه یک

عرضه مستقیم ملکه باکره کارنیکا و ملکه جفت‌خورده کارنیکا با کیفیت بالا، مناسب زنبورداران حرفه‌ای و مبتدی.

• ملکه باکره کارنیکا جوان و سالم
• ملکه جفت‌خورده کارنیکا با تخم‌ریزی عالی
• فروش زنبور ۳ قاب و ۴ قاب کارنیکا
• جفت طبیعی درجه یک با جمعیت قوی و آرام
• نژاد کارنیکا با رفتار آرام و زمستان‌گذرانی عالی
• مناسب توسعه زنبورستان و افزایش تولید عسل
• ارسال به سراسر ایران با بسته‌بندی مطمئن

تلفن: 01132433306
موبایل: 09195556515

📲 ارتباط سریع و سفارش:

ایتا تلگرام واتس‌اپ

آدرس: بابل - کمربندی غربی

🐝 برای اطلاع از قیمت روز ملکه و زنبور کارنیکا تماس بگیرید.