روش گرفتن بچه مصنوعی زنبورعسل و نحوه معرفی ملکه

روش گرفتن بچه مصنوعی زنبورعسل و نحوه معرفی ملکه در این مقاله به طور کامل هم برای زنبورداران مبتدی و هم زنبورداران باتجربه آموزش داده شده است.

آموزش زنبورداری جلسه 16

قبل از مطالعه این آموزش حتما جلسه قبلی را ببینید:

تکثیر زنبورعسل به روش بچه طبیعی +فیلم آموزشی

روش گرفتن بچه مصنوعی زنبورعسل و نحوه معرفی ملکه

منظور از بچه مصنوعی چیست؟

جدا کردن حداقل دو قاب زنبور عمدتا جوان و معرفی ملکه به آن گرفتن بچه مصنوعی نامیده می شود. تکثیر کلنی به شکل بچه مصنوعی روشی است که رواج زیادی بین زنبورداران دارد. این روش مصنوعی گرفتن، مصنوعی کشیدن یا بچه مصنوعی گرفتن نامیده می شود و حالت های مختلفی دارد.

در حالت بچه طبیعی اراده زنبوردار در تکثیر کلنی دخالت زیادی ندارد اما به روش بچه مصنوعی کاملا برعکس است. تکثیر کلنی به این روش کاملا تحت کنترل و مدیریت زنبور دار است. ما در ادامه بهترین حالت گرفتن بچه مصنوعی را توضیح خواهیم داد. مهم ترین بخش متنوع مصنوعی گرفتن، تنوع در معرفی ملکه است. ابتدا روش های مختلف بچه مصنوعی و جدا کردن جمعیت را بررسی می کنیم و در پایان نکات مهم مصنوعی گرفتن را بیان می کنیم.

قبل از مطالعه این مقاله آموزشی حتما ابتدا مقاله آموزشی جلسه پانزدهم یعنی تکثیر کلنی به روش بچه طبیعی را مطالعه کنید.

بهترین زمان گرفتن بچه مصنوعی

اولین شرط برای شروع گرفتن بچه مصنوعی از کلنی ها وجود زنبور نر در زنبورستان است. وجود زنبور نر تنها به معنی فراهم بودن شرایط برای جفت خوردن ملکه نیست بلکه تولد اولین زنبور نر درزنبورستان یعنی «استارت بهاره» در بهترین حالت شروع شد و شرایط آب و هوایی و فصلی برای رشد و نمو زنبورها آغاز شده است. و این زمان بهترین موقع برای گرفتن بچه مصنوعی است.

بهتر است که یادآوری کنیم که در همین زمان بهترین موقع شروع کار پرورش ملکه نیز می باشد. در حقیقت ابتدای فصل و تولد اولین نرها و رسیدن به بلوغ و پیداکردن توانایی پرواز (مشاهده نرهای پروازی) زمان عالی برای پیوند زدن ملکه است. فرایند تولید ملکه را به اواسط و انتهای فصل موکول نکنید. این توصیه طلایی را جدی بگیرید. این همان چیزی است که خیلی از تولید کنندگان ملکه دوست ندارند شما بدانید !

روش های گرفتن بچه مصنوعی

فرض کنید در ابتدای سال یک کلنی استارت خوبی داشته و در حال افزایش سریع جمعیت است و همچنین به دلیل وجود اولین نرها و یا امکان خرید یا تهیه ملکه شرایط برای تکثیر فراهم است. در چنین وضعیتی زنبوردار از جمعیت کلنی برای تکثیر به روش مصنوعی استفاده می کند.

روش اول : زنبوردار ابتدا قاب حاوی ملکه را شناسایی می کند و سه الی چهار قاب زنبور بدون ملکه را جدا می کند و در یک کندو یا کندوچه قرار می دهد و :

• در کنار کلنی مادری می گذارد
• یا به چند متر دورتر در حاشیه زنبورستان مستقر می کند
• یا این جمعیت را به مکانی دورتر خارج از شعاع برگشت کوچ می دهد.

برگشت جمعیت پروازی بچه مصنوعی

در صورت گذاشتن کندوی جمعیت جداشده در زنبورستان، جمعیت پروازی به کندوی مادری بر می گردند و زنبورهای نوزاد و پرستار که هنوز پرواز را شروع نکردند در کلنی بچه مصنوعی باقی می مانند.

این جداسازی حداقل یک نصف روز انجام می شود یعنی اگر در هنگام ظهر جمعیت را جدا کنید تا عصر و نهایتا تا 24 ساعت بعد جمعیت پروازی به کلنی مادری برمی گردد و میزان جمعیت واقعی بچه مصنوعی مشخص می شود.

روش دوم (پیشنهادی) : زنبوردار یک کندوچه یا یک کندوی خالی تمیز در فاصله یک متری کلنی مادری مستقر می کند و درب آن را باز می کند و یک قاب حاوی گرده و عسل بدون تخم و یک الی دو پوکه تمیز در آن قرار می دهد.

پس از شناسایی قاب دارای ملکه و قرار دادن آن در گوشه ای مطمئن و امن کردن وضعیت ملکه، بقیه قاب های مادری را در داخل کندوی خالی می تکاند.

زنبوردار درب کندو را بسته و دریچه ورودی را به اندازه خروج دو زنبور باز می گذارد. کندو را از ملکه مادری جدا کرده و در جای مطمئن مستقر می کند. بهتر است حداقل با صد متر فاصله از زنبورستان در جایی مخصوص بچه مصنوعی ها مستقر شود.

جمعیت پروازی نهایتا تا 24 ساعت به کلنی مادری برمیگردد و جمعیت جوان در کلنی بچه مصنوعی باقی می ماند.

همانطور که می بینید دو حالت جمعیتی در کلنی های بچه مصنوعی پیش می آید.

1- چند قاب جمعیت حاوی مخلوط نوزاد و کارگر که به منطقه دورتر کوچ داده شده و یتیم است و امکان برگشت به کندوی مادری را ندارد.

2- در صورت گذاشتن جمعیت بچه مصنوعی در زنبورستان چند قاب جمعیت جوان داریم که در زنبورستان قرار دارد. جمعیت های روش اول احتمالا خیلی کم است چون کل قاب ها تکان داده نشد. اما میزان جمعیت بچه مصنوعی در حالت دوم کافی و برای یک بچه مصنوعی مطلوب است.

با این دو جمعیت چکار باید بکنیم؟

کلنی بچه مصنوعی یتیم است و خیلی سریع متوجه این قضیه می شود و شروع به شاخون زدن می کند تا ملکه ای دست و پا کند. فرایند ظهور سلول ملکه یا همان شاخون ها ممکن است از 4 ساعت تا دو الی سه روز بعد از جدا کردن جمعیت از کلنی مادری طول بکشد.

حالت های معرفی ملکه به کلنی بچه مصنوعی

1- شاخون زدن کلنی و تولد ملکه

2- معرفی شاخون در آستانه تولد

3- معرفی ملکه باکره

4- معرفی ملکه جفت خورده تخمریز

1- شاخون زدن کلنی بچه مصنوعی و تولد ملکه

خیلی از زنبورداران روش اول را انتخاب می کنند. اجازه می دهند بچه مصنوعی شاخون بزند و فرایند پرورش ملکه را خودش مدیریت کند. شاخون ها به موقع متولد می شوند و در نهایت یک ملکه وظیفه تخمریزی کلنی را عهده دار می شود و بچه مصنوعی به تدریج به یک کلنی بزرگ تبدیل می شود. زنبوردارنی که این روش را انتخاب می کنند زمان جداسازی جمعیت، قابی را انتخاب می کنند که به اندازه کافی تخم روز داشته باشد تا قابلیت تبدیل به ملکه از طریق شاخون زنی برای کلنی بچه مصنوعی فراهم باشد.

برخی از زنبورداران یک قاب تخم روز از کلنی مادری که لاین زنبورداری آنهاست در کلنی قرار می دهند تا شاخون بچه مصنوعی از ملکه مورد نظر آنها باشد و غیر از این تخم هیچ قابی حاوی تخم یا لارو در کلنی قرار نمی دهند.

این روش به طور کل یک نقص بزرگ دارد. کلنی بچه مصنوعی به دلیل جمعیت ناکافی امکان تغذیه درست و پرستاری اصولی از شاخون را ندارد و این مسئله سبب کاهش کیفیت ملکه می شود و از طرفی دیگر این نوع شاخون زدن در حکم شاخون اضطراری برای سرعت در نجات کلنی است و ممکن است از کیفیت کاسته شود.

امروز زنبورداران بادانش کمتر از این روش استفاده می کنند اما همچنان این روش بین زنبورداران رایج است.

اما اگر زنبوردار قصد دارد ملکه ای را به کلنی معرفی کند که دلخواه و خواسته او باشد به یکی از روشهای زیر عمل می کند:

2- معرفی شاخون در آستانه تولد به کلنی بچه مصنوعی

همانطور که گفتیم جمعیت یتیم شده شروع به شاخون زنی می کند اما ما قصد داریم ملکه ای به دلخواه خودمان به بچه مصنوعی معرفی کنیم. پس اولین شاخون ها را می تراشیم و از بین می بریم. و با توجه به جوان بودن یا پروازی بودن جمعیت حداقل 24 ساعت صبر می کنیم. بعد از صبر کردن حداقل 24 ساعته و از بین بردن کامل شاخون ها می توانیم یک شاخون که یکی دو روز به تولد ملکه باقی مانده را با استفاده از قفسک محافظ شاخون به کلنی معرفی کنیم.

نحوه معرفی شاخون نزدیک تولد به کلنی بچه مصنوعی

ممکن است از کسی شاخون بخرید و یا خودتان به کمک لاین پیوند زده باشید. این روش یکی از بهترین روش های معرفی ملکه به کلنی بچه مصنوعی است.

به این ترتیب که گوشه ای از قاب مرکزی را خراش می دهیم و شاخون را در آنجا قرار می دهیم. بچه مصنوعی شاخون را به راحتی می پذیرند و بدون دغدغه ملکه مورد نظر شما در کلنی متولد می شود. گفتنی است که احتمال عدم پذیرش شاخون وجود دارد که در صورت رعایت اصول گفته شده، عدم پذیرش کم است.

3- معرفی ملکه باکره به کلنی بچه مصنوعی

شاید بخواهید برای اصلاح نژاد زنبورستان خود ملکه باکره از یک یا چند نژاد معتبر زنبورعسل تهیه کنید و با روش مصنوعی گرفتن زنبورستان خود را توسعه دهید.

معرفی ملکه باکره به بچه مصنوعی بیشتر رواج دارد چون از نظر زمان و هزینه مقرون بصرفه تر است.

روش معرفی ملکه به کلنی

برای معرفی یک ملکه به کلنی باید همه اصول ریز و درشت را رعایت کنید. ملکه ممکن است باکره یا جفت خورده تخمریز باشد.

در ابتدا نحوه معرفی ملکه باکره را بیان می کنیم و سپس نحوه معرفی ملکه تخمریز. در کلیات اصول یکسان است اما در جزئیات تفاوتهایی دارد.

نحوه معرفی ملکه باکره به کلنی

شما می توانید بعد از شاخون تراشی و حداقل بعد از 24 ساعت یتیمی یک ملکه باکره را به کلنی بچه مصنوعی معرفی کنید. معرفی مستقیم ملکه به کلنی ممنوع است چون سبب می شود زنبورها ملکه را به عنوان یک موجود غریبه تلقی کنند و بلافاصله ملکه را بکشند.

روش معرفی ملکه باکره به کلنی به دو شکل معمول انجام می گیرد.

معرفی ملکه به کلنی با قفسک

در روش اول ملکه به همراه چند زنبور پرستار در قفسک ملکه قرار داده می شود و در بین دو قاب مرکزی با یک چوب کبریت یا مانند آن آویزیان می شود. در این حالت دو قاب را محکم به هم فشار ندهید تا کمی فضا بین قاب و قفسک برای حرک زنبورها باشد.

بهتر است در زمان قرار دادن ملکه در کلنی یک استکان شربت شکر با غلظت 1.5 مولار در ظرف شربت خوری بریزید.

حداقل 24 ساعت به این شکل باید بگذرد تا تضاد فرمونی ملکه و زنبورها به سازگاری فرمونی تغییر کند و زنبورها با فرمون ملکه خو بگیرند. بعد از 24 ساعت به آرامی درب کلنی را باز کنید و خیلی آرام درب قفسک را باز کنید و ملکه را رها کنید. بعد از یک روز یک بازرسی سریع داشته باشید تا از پذیرش یا عدم پذیرش ملکه مطمئن شوید.

معرفی ملکه به کلنی با قفس روقابی

در روش دوم نیاز به یک قفس روقابی دارید. قفس روقابی را روی قاب حاوی عسل و گرده بدون زنبور نصب کنید. ملکه باکره را از راه درب در داخل قفس قرار دهید. تعدادی زنبور پرستار را که قدرت پرواز و قدرت نیش زدن ندارند بردارید و همراه ملکه در قفس قرار دهید.

قفس روقابی سبب فشار کمتری به ملکه می شود و فرایند پذیرش را راحت تر می کند. ملکه به عسل و گرده دسترسی دارد و می تواند زمان بیشتری را راحت تر در قفس سپری کند.

گاهی زنبورها موم زیر شاخک قفس را کنار می زنند و ملکه را آزاد می کنند که اتفاق خوبی است.

تغذیه بچه مصنوعی قبل و بعد از معرفی ملکه

یکی از مهمترین اصول مصنوعی گرفتن تغذیه منظم و غنی زنبورها با کیگ گرده و شربت شکر است.

هر کلنی را به ازای هر قاب جمعیت با 50 گرم کیک گرده غنی و پرپروتئین و نیز روزانه یک استکان شربت شکر با غلظت 1.5 مولار تغذیه کنید. این تغذیه نقش زیادی در پذیرش ملکه و نیز رشد و بلوغ مناسب ملکه برای جفت خوردن باکیفیت دارد.

بعد از پذیرش ملکه و با توجه به شرایط جسمی ملکه و نیز با مساعد بودن شرایط آب و هوایی، ملکه به پرواز جفت می رود و بعد از چند روز از گذشت جفت گیری تخمریزی را شروع می کند.

نشانه به جفت رفتن ملکه باکره

زمان جفت رفتن ملکه تعداد نسبتا زیادی زنبور ملکه را همراهی می کنند و در زمان بازگشت ملکه در دریچه ورودی تجمع و شلوغ می کنند. ملکه در فرایند جفت خوردن با حدود 12 زنبور نر جفت گیری می کند تا ذخیره کافی اسپرم فراهم شود.

ملکه در هوا و در حالت پرواز جفت گیری می کند و زنبورهای نر بعد از جفت گیری خواهند مرد ملکه فقط یکبار جفت گیری می کند. آلت تناسلی آخرین زنبور نر در بدن ملکه باقی می ماند و هنگام بازگشت از جفت قابل مشاهده است. زنبورهای کارگر بعد از بازگشت ملکه زائده را جمع می کنند.

زمان لازم برای جفت خوردن و تخمریز شدن ملکه زنبور عسل

ملکه باکره از زمان تولد شروع به تغذیه در کلنی می کند و زنبورهای کارگر نیز به او کمک می کنند. شرط جفت گیری ملکه رشد جسمی برای پرواز و رشد رحم برای جفتگیری و ذخیره اسپرم است. از زمان تولد حدود یک هفته برای بالغ شدن ملکه وقت لازم است. گاهی ملکه ها زودتر از یک هفته و گاهی دیرتر از یک هفته بالغ می شوند. این زمان بین 4 روز تا 12 روز در نوسان است. در مناطق گرمتر ملکه ها زودتر بالغ می شوند. بلوغ زودرس و دیررس هر دو تاثیر منفی در کیفیت جفت خوردن ملکه دارد.

بعد از جفت گیری موفق و بازگشت ملکه به کلنی در حدود 4 روز تا یک هفته زمان لازم است تا ملکه تخمریز شود.

ملکه جوان در سال اول تخمریزی کمتری دارد و اوج کار یک ملکه در سال بعد یعنی بعد از یک زمستان گذرانی موفق است.

اگرچه ملکه های باکیفیت در همان سال اول نیز به میزان لازم تخمریزی می کنند و یک کلنی را به بهره وری و تولید عسل می رسانند.

کمک دادن به کلنی بچه مصنوعی

بعد از اطمینان از تخمریز شدن ملکه و کیفیت اولیه مطلوب، در صورتی که جمعیت کلنی کم است می توانید به چند روش به کلنی جمعیت کمکی اضافه کنید. این امر می تواند به رشد سریعتر کلنی بچه مصنوعی کمک کند.

روش اول معرفی پرستارهای بیشتر به کلنی است. در این روش یک درپوش کندو یا پارچه سفید و یا یک تخته پهن سفید رنگ را جلوی کندو بگذارید و یک یا دو قاب جمعیت از کندوهای دیگر را جلوی کلنی بتکانید. دریچه کندو را تا اخرین حد ممکن تنگ کنید.

زنبورهای پروازی به کلنی مادری باز می گردند و زنبورهای پرستار و نوزاد چون قدرت پرواز ندارند به تدریج وارد کلنی بچه مصنوعی می شوند. این جمعیت قدرت آسیب رساندن به ملکه را ندارد و باعث افزایش جمعیت بچه مصنوعی می شود.

در روشی دیگر زنبورداران یک قاب حاوی شفیره نزدیک به تولد را بدون جمعیت به بچه مصنوعی می دهند تا به تدریج متولد شود و سبب تقویت جمعیتی کلنی شود. این روش همانطور که گفتیم به دلیل انتقال کنه به بچه مصنوعی روش مناسبی نیست. این یک روش کاذب برای افزایش جمعیت است که هم ملکه و هم زنبوردار را به اشتباه می اندازد و از طرف دیگر کلنی بچه مصنوعی بهتر است با تکیه بر توانایی ملکه خود رشد کند.

4- معرفی ملکه تخمریز به کلنی بچه مصنوعی

معرفی ملکه تخمریز به کلنی بچه مصنوعی همان مراحل معرفی ملکه باکره است. با این تفاوت که در معرفی ملکه تخمریز بسیار بیشتر دقت کنید چون در صورت عدم پذیرش و از دست دادن یک ملکه تخمریز بیشتر متضرر می شوید.

کلنی ها معمولا ملکه تخمریز را راحت تر از باکره می پذیرند.

تعویض ملکه کلنی زنبورعسل

گاهی به دلیل پیری یک ملکه قصد دارید ملکه را حذف کنید و یک ملکه جوان به کلنی معرفی کنید. در این حالت چند روش معمول است.

اولین روش معمول و فراگیر همان روش اول مصنوعی گرفتن است. حذف ملکه پیر و پرورش ملکه توسط کلنی از طریق شاخون تا پایان داستان.

روش دیگر حذف ملکه پیر و طی کردن فرایند شاخون تراشی و معرفی ملکه باکره یا تخمریز به کلنی است. این روش همواره باریسک زیادی همراه است چون به دلیل وجود جمعیت بالغ زیاد در کلنی، احتمال عدم پذیرش ملکه و در نتیجه از دست دادن زمان و چند ملکه وجود دارد.

در روش دیگر ملکه پیر حذف می شود و کلنی با هر تعداد جمعیت با یک بچه مصنوعی تخمریز کم جمعیت ادغام می شود. این روش یک روش مناسب و با ریسک پایین می باشد.

نکات مهم در تکثیر کلنی به روش بچه مصنوعی و طبیعی

1- بهتر است کلنی بچه مصنوعی بدون قاب حاوی تخم، لارو یا شفیره سربسته باشد.

به دو دلیل مهم:

اول اینکه کمک دادن به کلنی با قاب تخم اشتباه است. با این روش کنه ها را به بچه مصنوعی انتقال ندهید و بگذارید کلنی در ابتدای راه سالم و عاری از کنه باشد.

دوم اینکه در صورت انتقال تخم و لارو به بچه مصنوعی فرایند شاخون زنی به راحتی قطع نمی شود و به دلیل باقی ماندن آثار فرمونی ملکه قبلی احتمال پذیرش ملکه جدید کم می شود.

2- به توصیه کارشناسان یکتابی انتقال ملکه باکره یا جفت خورده در قفسک از یک شهر به شهر دیگر به هیچ وجه توصیه نمی شود. حتی اگر مسیر بسیار کوتاه باشد.

ملکه بسیار حساس است و همین استرس و فشار وارده به ملکه بویژه ملکه های باکره سبب می شود که ادامه مسیر جفت خوردن و … را به خوبی طی نکند. به جای چنین روشی خرید شاخون و انتقال آن با تعدادی جمعیت بهتر است.

3- قبل از آزادسازی ملکه در کلنی حتما شاخون های احتمالی را خراب کنید و حتی بهتر است اگر شاخونی مشاهده کردید یک نیم­روز دیگر آزادسازی ملکه را به تاخیر بیندازید.

4- معمولا معرفی یک ملکه به جمعیت نژاد خودش با احتمال پذیرش بالاتری روبرو است و برعکس زنبورهای یک نژاد، ملکه نژاد دیگر را سخت تر قبول می کنند. به عنوان مثال معرفی ملکه کارنیکا به زنبور بومی با احتمال عدم پذیرش بالاتری همراه است. پس در این زمینه جوانب احتیاط را بیشتر رعایت کنید.

5- گاهی پیش می آید که بچه مصنوعی بعد از مدت کوتاهی حتی کمتر از 24 ساعت ملکه باکره یا تخمریز را بلافاصله و با معرفی مستقیم پذیرش می کند. این نکته را صرفا جهت اطلاع گفتیم و بهتر است آزمایش نکنید. در طول زمان احتمالا شرایط تجربه این وضعیت برای شما پیش خواهد آمد.

🐝 فروش ملکه و زنبور عسل کارنیکا درجه یک

عرضه مستقیم ملکه باکره کارنیکا و ملکه جفت‌خورده کارنیکا با کیفیت بالا، مناسب زنبورداران حرفه‌ای و مبتدی.

• ملکه باکره کارنیکا جوان و سالم
• ملکه جفت‌خورده کارنیکا با تخم‌ریزی عالی
• فروش زنبور ۳ قاب و ۴ قاب کارنیکا
• جفت طبیعی درجه یک با جمعیت قوی و آرام
• نژاد کارنیکا با رفتار آرام و زمستان‌گذرانی عالی
• مناسب توسعه زنبورستان و افزایش تولید عسل
• ارسال به سراسر ایران با بسته‌بندی مطمئن

تلفن: 01132433306
موبایل: 09195556515

📲 ارتباط سریع و سفارش:

ایتا تلگرام واتس‌اپ

آدرس: بابل - کمربندی غربی

🐝 برای اطلاع از قیمت روز ملکه و زنبور کارنیکا تماس بگیرید.